"Μάσκινγκ", κοινωνικός εαυτός και υποκριτική, μία αναλογία που δεν υπάρχει. (Φανταστική ιστορία.)

Ο Γιάννης είναι ηθοποιός. Γεννήθηκε σε ένα χωριό της Στερεάς Ελλάδας, και ήρθε στην Αθήνα, όπου έμενε στα Πετράλωνα και δούλευε σερβιτόρος ενώ σπούδαζε σε μία Δραματική Σχολή. 

Θα παίξει σε μία παράσταση και θα υποδυθεί έναν βασιλιά. Σύμφωνα με τις τεχνικές που έμαθε στη σχολή του, ο Γιάννης τα 19 λεπτά που θα βρίσκεται ως ρόλος πάνω στην σκηνή, θα κληθεί να βρίσκεται σε μία άλλη συνθήκη ώστε να αποδώσει σωστά τον βασιλιά, που δεν γεννήθηκε σε χωριό της Στερεάς Ελλάδας το 1980, αλλά στο Νορθάμπερλαντ το 1500, ενώ δεν ήταν ποτέ σερβιτόρος στα Πετράλωνα και μεγάλωσε με γκουβερνάντα και υπηρέτες. 

Για να το επιτύχει αυτό, θα δουλεύει περίπου δύο μήνες 5 ώρες κάθε μέρα και θα τον καθοδηγεί ένας σκηνοθέτης που θα επιβλέπει το αποτέλεσμα και την αισθητική που θέλει να μεταφέρει στην παράσταση. Θα πρέπει να μάθει λόγια, να κάνει πολλές πρόβες και να συντονιστεί με τους συναδέρφους του που θα είναι στη σκηνή μαζί του. 

Θα βρίσκεται σε ένα σκηνικό που θα έχει επιμεληθεί σκηνογράφος και θα υπάρχει φωτισμός από ειδικό σχεδιαστή επίσης, ενώ θα χρησιμοποιεί συγκεκριμένα σκηνικά αντικείμενα και θα εκτελεί συγκεκριμένες κινήσεις που επίσης έχει κάνει πολλές πρόβες για να τις επιτύχει. 

Θα διαμορφώσει ανάλογα και την εκφορά του, σύμφωνα με τα δεδομένα του ρόλου του. Έχει κάνει ήδη πολλή δουλειά στη σχολή να αποβάλει την προφορά του χωριού του, ενώ και χωρίς αυτή παραμένει ο Γιάννης από το χωριό στην πραγματική του ζωή. 

Η ατμόσφαιρα του έργου θα χρειαστεί και υποβλητική μουσική, και θα εργαστούν γι' αυτό μερικοί μουσικοί και συνθέτες. Θα υπάρχει μουσική υπόκρουση με τύμπανα που θα αναγγέλλουν την παρουσία του βασιλιά. 

Τα ρούχα του, θα τα φροντίσει ενδυματολόγος, ενώ θα εργαστούν κι άλλοι για να κατασκευαστούν. Θα γίνει επιλογή υλικών και χρωμάτων που θα ταιριάζουν στην αισθητική της παράστασης. 

*

Και παρόλ' αυτά κανείς δεν θα πειστεί στην πραγματικότητα. Όλοι θα ξέρουν ότι παρακολουθούν θέατρο, και όλοι θα ξέρουν ότι στην πραγματικότητα είναι ο Γιάννης που είναι ηθοποιός. Και ο Γιάννης επίσης θα πληρωθεί για την εργασία του και θα του κολλήσουν και ένσημα. Και οι θεατές θα πληρώσουν εισιτήριο. 

Ο Γιάννης, θα είναι ο Γιάννης. Μετά θα βγει με συναδέρφους και φίλους, θα φοράει τζιν και πουκάμισο που αγόρασε με τα λεφτά του, και στην παρέα θα λέει αστεία, ίσως και με την προφορά του χωριού του, ενώ όλοι γνωρίζουν ότι το σπίτι του είναι στα Πετράλωνα. 

*

Αν ο Γιάννης, μιας και είναι εξαιρετικός ηθοποιός και "πείθει", πάει κάπου και παρουσιαστεί ως βασιλιάς, τι θα συμβεί; Θα είναι το ίδιο με την παράσταση; Ας πούμε μάλιστα ότι δεν έχει υπάρξει καν η παραγωγή αυτή, θα πρέπει ο ίδιος να φροντίσει για την εκτέλεση παραγωγής, δεν υπάρχουν πρόβες, ούτε λόγια, παρά μόνο μερικές προβλέψεις του, που είναι αμφίβολες. Καταρχάς θα πείσει ή θα τον πουν ψώνιο; Μάλλον το δεύτερο. Και επειδή είναι φοβερός όπως είπαμε, και στον αυτοσχεδιασμό, ίσως πείσει για περίπου 10 λεπτά. 

Και ας πούμε ότι και ο ρόλος δεν είναι κάτι σταθερό, γιατί η συνθήκη είναι κάτι ρευστό, και υπάρχουν πάρα πολλοί παράγοντες που επίσης αλλάζουν κάθε στιγμή. Και θα πρέπει όλη αυτήν την ρευστή κατάσταση ρόλου, δηλαδή τους άπειρους ρόλους, να τους δουλεύει άμεσα σε εσωτερικά επίπεδα και όχι σαν μία καρικατούρα, και θα χρειάζεται να υπολογίζει συνεχώς την ρευστή αυτή συνθήκη, δηλαδή τις άπειρες συνθήκες. 

Και ενώ πρέπει να φροντίζει συνεχώς και την συνέπειά του στην εξωτερική συνθήκη, το μεγαλύτερο μέρος είναι το εσωτερικό, όπου ο Γιάννης καλείται να θέτει εσωτερικές συνθήκες για την "προσωπικότητά" του. 

Καλείται τελικά στην ζωή του να μην είναι ο Γιάννης, αλλά να έχει έναν εσωτερικό στόχο να απομακρυνθεί όσο το δυνατόν από τον εαυτό του, και σύμφωνα με το μάντρα "όλα είναι στο μυαλό", να γίνει κάποιος άλλος. 

Δεν πρόκειται για μία εξέλιξη της προσωπικότητάς του, μιλάμε για μία εναντίωση προς τον εαυτό του. 

Αυτό ούτε κοινωνικός εαυτός είναι, ούτε υποκριτική. 

Δεν περιγράφω ακριβώς το "μάσκινγκ" (και σίγουρα όχι το Αυτιστικό καμουφλάζ, που είναι ένα συνολικό βίωμα). Προσπάθησα να κάνω την αναλογία με την υποκριτική, η οποία στην πραγματικότητα δεν υπάρχει, γιατί είναι ανόμοια πράγματα. Το ίδιο και με τον κοινωνικό εαυτό. 

Κανένας ηθοποιός δεν το κάνει αυτό στην πραγματικότητα. 

*

[Υποσημείωση: Έχοντας ασχοληθεί με την υποκριτική, είναι μία τέχνη, και ως τέχνη (και ως βιομηχανία θεάματος επίσης) έχουν γίνει βέβαια τα πάντα είτε ως πειραματισμοί, είτε ως σχολές. Και η μηχανική επιτέλεση υπάρχει ως πειραματισμός και σχολή στο θέατρο, και κάποια συστήματα του method acting που μπορεί να οδηγήσουν έναν ηθοποιό σε ταύτιση κυρίως για τον κινηματογράφο. Και άλλοι πολλοί πειραματισμοί έχουν γίνει σχετικά με το όριο σκηνής-πραγματικότητας-αλληλεπίδρασης με το κοινό, κ.ά. 

Αυτό όμως για τους περισσότερους δεν λειτουργεί εναντιωτικά και καταστροφικά, γίνεται σε ένα ασφαλές πλαίσιο. Και βέβαια έχουν εκφραστεί πολλές ενστάσεις και κριτική για διάφορα πράγματα και το πόσο είναι υγιή. Στον βωμό της βιομηχανίας του θεάματος για παράδειγμα τα συστήματα του method acting μπορεί να είναι πολύ ανθυγιεινά για έναν ηθοποιό. Δεν μπορούμε έτσι αβίαστα και απερίσκεπτα να αναφερόμαστε σε αυτά τα πράγματα, που ακόμα και για επαγγελματίες είναι ακραία και ενέχουν κινδύνους για την ψυχική υγεία τους.]