Συνηθισμένες Παρανοήσεις για τα «Επίπεδα Αυτισμού»

Καθώς διαβάζω ξανά κάποιες αναρτήσεις, νιώθω την ανάγκη να διευκρινίσω κάποια πράγματα σε σχέση με τα «επίπεδα» του ιατρικού μοντέλου. Φροντίζω και στις ίδιες τις αναρτήσεις να είναι γενικά ξεκάθαρο τι εννοώ, αλλά είναι σοβαρό θέμα που χρειάζεται μεγάλη υπευθυνότητα. Δεν είχα σκοπό καν να καταπιαστώ ποτέ με αυτό. Νομίζω στην πρώτη σχετική ανάρτηση που έγραψα ανέφερα ότι είναι άλλοι πιο κατάλληλοι από εμένα να μιλήσουν γι' αυτό και ότι εγώ μεταφέρω προσωπική εμπειρία. Καταπιάστηκα λόγω της συγκυρίας με τον RFK Jr (και την αναφορά του σε «επιδημία»). Είχα γράψει και άλλες φορές, αλλά περισσότερο γενικά για τον «διαχωρισμό λειτουργικότητας» και τις ευγονιστικές ρίζες του. Μαθαίνω επίσης ότι δεν υπήρξε καν στο DSM ξεκάθαρα ως «λειτουργικότητα» ο διαχωρισμός, παρόλ' αυτά άτυπα αυτό έχει περάσει μέσα από τις προσεγγίσεις του ιατρικού μοντέλου ιστορικά. Το DSM δεν είναι ένα εγχειρίδιο στο οποίο ο καθένας έχει πρόσβαση. Δεν είναι τόσο εύκολη η πληροφόρηση. Εγώ μεταφέρω πληροφόρηση μέσα από ψάξιμο. Έτυχε να έχω πρόσβαση στο ίδιο το DSM, γύρω στο 2000, τότε το είχα διαβάσει, δεν είχα ξανά άμεση πρόσβαση. Έκτοτε κι εγώ διαβάζω από άλλους και μεταφέρω πληροφορίες. Προφανώς δεν θυμάμαι με λεπτομέρειες εκείνη η έκδοση τι έλεγε για την «Αυτιστική Διαταραχή», ή το «Σύνδρομο Άσπεργκερ» αφού ούτε κατά διάνοια μου περνούσε από το μυαλό για μένα την ίδια. Ό,τι και να έλεγε πάντως, σίγουρα δεν ταυτίστηκα.

Αυτό που θέλω να διευκρινίσω είναι ότι αναφέρομαι σε ένα πλαίσιο αντίληψης. Όχι στην ισοπέδωση της υποστήριξης που οποιοσδήποτε μπορεί να χρειάζεται. Το πλαίσιο αντίληψης του ιατρικού μοντέλου αναφέρεται σε κάτι που ονομάζει «αυτισμό» ως νόσο, με διαβαθμίσεις, ελαφρύ, βαρύ. Αυτό είναι το λάθος, από την αρχή. Αυτό πρέπει να ξεκαθαριστεί. Από την αρχή αν το βλέπεις ως νόσο «αυτισμό» ήδη βρίσκεσαι στο λάθος αυτό πλαίσιο.

Όπως λέω στο βίντεο Αποδομώντας το Καμουφλάζ - Autistic Journals S2Ep1, η λέξη «αυτιστικός» επαναπροσδιορίζεται σε ένα διαφορετικό πλαίσιο σήμερα. Σε αυτό το πλαίσιο μιλάμε για μία λειτουργία, δεν υπάρχουν διαβαθμίσεις ή επίπεδα σε αυτήν, επίπεδα ως προς τι; Αυτό δεν αναιρεί οποιαδήποτε υποστήριξη μπορεί να χρειάζεται ένα Αυτιστικό άτομο. Το μόνο που σου λέει είναι ότι το άτομο «είναι Αυτιστικό», δεν «έχει αυτισμό», γιατί δεν είναι νόσος. Θα ήθελα λοιπόν να είναι ξεκάθαρο τι λέω και να μην παρανοηθώ σε αυτό, δεν ισοπεδώνεται η υποστήριξη.

Το πρόβλημα στο ιατρικό μοντέλο έχει δύο βασικές πτυχές που αλληλοτροφοδοτούνται και ταυτόχρονα διαχέουν στερεότυπα στην κοινωνία. Το πρώτο σημείο είναι η ίδια η αναφορά σε νόσο, το όλο αυτό πλαίσιο της παθολογίας του «αυτισμού». Το δεύτερο είναι η ευγονιστικής προέλευσης αντίληψη των «επιπέδων». Η έννοια, όχι της «υποστήριξης», αλλά της «υψηλής» και «χαμηλής» «λειτουργικότητας», το οποίο συνδέεται με ιδέες όπως της «υψηλής νοημοσύνης», του «αρσενικού εγκεφάλου», καθώς και με προβληματικές αντιλήψεις της αναπηρίας, ως μέτρο αξίας της ανθρώπινης ζωής. Όσο αυτές οι αντιλήψεις δεν ξεκαθαρίζονται, τα «επίπεδα» του ιατρικού μοντέλου παίρνουν και τέτοιες χροιές, και αυτό είναι πολύ μεγάλο πρόβλημα.

Το πρόβλημα λοιπόν βρίσκεται καταρχάς μέσα σε αντιλήψεις που κυριαρχούν, οι οποίες, άτυπα ή μη, ιστορικά διαχέονται από τις προσεγγίσεις του ιατρικού μοντέλου και την επικράτησή τους.

Ένα ακόμα σημείο, το οποίο κυρίως αναφέρω στο παραπάνω βίντεο για το καμουφλάζ, είναι η θεώρηση της «λειτουργικότητας» ως αλλιστικής λειτουργίας (και ό,τι την προσεγγίζει), και συμπεριφοράς βάσει αυτής. Δεν είναι το ίδιο με την αντίληψη της «υψηλής λειτουργικότητας» ως «υψηλής νοημοσύνης». Αναφέρθηκα σε αυτήν την διάκριση επίσης στις αναρτήσεις Το masking δεν είναι ένδειξη «λειτουργικότητας», είναι ένδειξη μεγαλύτερης καταπίεσης. Eίναι ένδειξη καταστολής. Είναι ένδειξη μη (δυνατότητας) ύπαρξης. 

και Autistics who "mask" are not "high-functioning", they are supposed to not exist.

Αυτή η αντίληψη σχετίζεται περισσότερο με το «καμουφλάζ» ως «λειτουργικότητα», συμπεριφοροποιεί την λειτουργία, και επιχειρεί την εξάλειψή της ως «συμπεριφοράς», ενώ αρνείται την πραγματική διαφορά της αυτιστικής λειτουργίας από την αλλιστική. Δημιουργείται άτυπα ένας διαχωρισμός με ένα επίπεδο παθολογικοποιημένου «αυτισμού», και ένα επίπεδο που δεν αναγνωρίζεται και εκλαμβάνεται ως τύπος προσωπικότητας. 

Κι αυτό είναι τόσο κυρίαρχο, ώστε έχει επηρεάσει και εμάς τους ίδιους. Οι αντιλήψεις που και εμείς οι ίδιοι συχνά φέρουμε για το «καμουφλάζ» αντικατοπτρίζουν μία θεώρηση «προσωπικότητας», ή την συμπεριφοροποίηση και ψυχολογικοποίηση της λειτουργίας. Αυτή η άρνηση της διαφοράς αντικατοπτρίζεται επίσης στην ιδέα ότι «όλοι οι άνθρωποι κάνουν μάσκινγκ», για το οποίο μίλησα στην ανάρτηση Δεν μιλάμε για «κόστος». «Μπορούμε» = «μπορούμε». ΔΕΝ ΤΟΥΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ.