Τι μεταφέρει η λέξη (Σημείωση στα προηγούμενα)

Σημείωση στην προηγούμενη σχετική ανάρτηση H «φοβία» είναι εργαλείο κοινωνικής στοχοποίησης σχεδόν από τις απαρχές της.

Τι μεταφέρει η λέξη, αυτό έχει σημασία για μένα. Τίποτ' άλλο. Ούτε σχολαστική είμαι με καμία «κυριολεξία» (είναι ενοχλητικό να κάνουν τη συγκεκριμένη προβολή πάνω μου, και έχω εξηγήσει αλλού ότι είναι Ableist η συγκεκριμένη προβολή), ούτε και η «πραγματικότητα» – η ιστορία κάθε λέξης έχει περισσότερη σημασία από αυτό που μεταφέρει. Από αυτό που σχηματίζει στον νου του αποδέκτη της πληροφορίας, σήμερα. Από την «αποκωδικοποίηση» – ένας όρος από τις σπουδές μου στην Θεωρία της Μετάφρασης. 

Για να πω την αλήθεια το τελευταίο δεν είναι απόλυτο. Τι εννοώ. Βλέπω μερικά από αυτά τα ζητήματα σαν μια μάχη. Μία μάχη επικράτησης, διεκδίκησης, αμφισβήτησης, «reclaiming», αφηγήματος, που είτε αξίζει, είτε όχι να δίνεται. Είτε αφορά πραγματικά το παρόν, είτε έχει χαθεί, αφορά κάτι που η εποχή του έχει περάσει. Στο παρόν όμως είναι μία αντίσταση στο κυρίαρχο και στην οικειοποίηση των όρων και των ορισμών από αυτό. Παραδείγματα που αφορούν το σήμερα είναι οι λέξεις «Neurodiversity», «neurodivergence» (και στα ελληνικά η μετάφρασή τους), και η ίδια η λέξη «Αυτιστικός» εκτός του πλαισίου παθολογικοποίησης, όπως επαναπροσδιορίζεται σήμερα μέσα από την εσωτερική εμπειρία των ίδιων των Αυτιστικών ατόμων (σχετική ετικέτα Μετάφραση του neurodivergent). Η αμφισβήτηση των κυρίαρχων ορισμών, η αντίσταση στην οικειοποίηση των όρων, το «reclaiming» των όρων, είναι μια μάχη, που δίνεται σήμερα σε αυτό το πεδίο.

Αυτό το πλαίσιο είναι η εκκίνηση αυτής της σημείωσης στην προηγούμενη ανάρτηση. Ποια είναι η μάχη σήμερα για τη «-φοβία» (που περιγράφει την προκατάληψη); Δεν υπάρχει. Τι σχηματίζει στον νου του αποδέκτη και τι αμφισβητεί; Η «ομοφοβία» συγκεκριμένα κάποτε αμφισβήτησε την ίδια την παθολογικοποίηση της ομοφυλοφιλίας, που βρισκόταν στο DSM μέχρι το 1973, επιστρέφοντας τον χαρακτηρισμό της «φοβίας», όπως ανέφερα και στην προηγούμενη ανάρτηση. Από την αρχή όμως υπήρχε ο προβληματισμός για την σύνδεση της προκατάληψης με την ψυχική ασθένεια που εννοούσε. Και την εννοούσε, και εννοεί ακόμα και σήμερα, κυριολεκτικά, όχι μεταφορικά. Σήμερα, ακόμα περισσότερο, το ιστορικό αυτό πλαίσιο της λέξης δεν μεταφέρεται καν ως πληροφορία, μεταφέρεται μόνο η σύνδεση της προκατάληψης με την ψυχική ασθένεια. 

Και έχει επικρατήσει. Δεν αμφισβητείται καν (σημαντικά τουλάχιστον). Αν μια μάχη πρέπει σήμερα να δοθεί σε αυτό το πεδίο, είναι αυτή.

Θέτω λοιπόν αυτόν τον προβληματισμό για την σύνδεση της προκατάληψης με την ψυχική ασθένεια, που μεταφέρεται στις λέξεις με το «-φοβία», που συνεχίζουν να εξαπλώνονται και να διαδίδονται σήμερα σαν τρεντ, χωρίς καμία σχεδόν αμφισβήτηση αυτής της σύνδεσης που μεταφέρουν. Μία σύνδεση αρνητική συνολικά για τη Νευροποικιλότητα (Neurodiversity), συνολικά για τη νευροαπόκλιση (neurodivergence), για κάθε ανθρώπινη παραλλαγή, για κάθε κατάσταση νευρικού συστήματος και κάθε διάγνωση η οποία στοχοποιείται, σήμερα που η μάχη δίνεται με τη μεγαλύτερη ένταση για να σταματήσει η συγκεκριμένη στοχοποίηση και να διαχυθεί μία άλλη πληροφόρηση. Δεν μπορεί να περναέι σήμερα αυτό χωρίς αμφισβήτηση. Την ίδια στιγμή, μέσω αυτών των λέξεων, δεν μεταφέρεται τίποτα για την ουσία της προκατάληψης, την κουλτούρα της προκατάληψης, το κοινωνικό και συστημικό της πλαίσιο. Η μονοδιάστατη σύνδεση που μεταφέρεται είναι με ένα ατομικό ψυχοπαθολογικό πλαίσιο, λειτουργώντας αποκλειστικά ως ακύρωση και στοχοποίηση μέσω της ίδιας της αρνητικής φόρτισης της λέξης «φοβία», καταφεύγοντας στον ίδιο τον Ableist λόγο τον οποίο αποδέχεται, αντί να ανοίγει κοινωνικά μία συζήτηση για την προκατάληψη.

Διαβάστε περισσότερα για τον προβληματισμό της σύνδεσης της «ομοφοβίας» με την ψυχική ασθένεια από τον Gregory M. Herek: Is “Homophobia” A Mental Illness?

Διαβάστε στο blog Επιλεγμένες αναρτήσεις

Μείνετε ενημερωμένοι στις σελίδες Νέα στο blog και Νέες αναρτήσεις

Η ειδικότητά μου δεν είναι τι κάνει ο αλγόριθμος, και η ασχολία μου δεν είναι το μάρκετινγκ του εαυτού μου στα social media. Ασχολούμαι με περιεχόμενο, όχι με μηχανισμούς διανομής. Αν πιστεύετε ότι το περιεχόμενο αξίζει, η υποστήριξη και η κοινοποίηση μπορεί να βοηθήσει αυτό το έργο να συνεχιστεί και να φτάσει σε περισσότερους.