Το παράδοξο με τα χαρακτηριστικά (Νέα ετικέτα)
Το παράδοξο με τα χαρακτηριστικά είναι ότι τα ίδια τα χαρακτηριστικά, από μόνα τους, συχνά θεωρούνται επιθυμητά. Εμείς όμως όχι.
Το κέντρο εντοπίζεται αλλού. Στην διαφορά της λειτουργίας, στην επικοινωνία, και το κεντρικό ζήτημα είναι η πρόσβασή μας. Αυτό είναι η προτεραιότητα.
Δεν έχουμε πρόσβαση σε βασικά πράγματα λόγω της Αυτιστικής λειτουργίας μας, και αυτό πρέπει να είναι ο βασικός συγκεκριμένος στόχος για εμάς.
Ούτε τα χαρακτηριστικά θα κρίνουν κάτι, ούτε η επιτέλεση της εικόνας και καταστολή σου, ούτε και η ικανότητά σου σε κάποιον τομέα. Όλη αυτή η ψυχολογικοποίηση που τοποθετεί το κέντρο στο άτομο είναι αποπροσανατολιστική για το πού πρέπει να στοχεύσουμε. Το θέμα βρίσκεται στην διαφορά λειτουργίας και στην πρόσβαση για την Αυτιστική λειτουργία.
-Γι' αυτό φαίνονται πολλά να συνδέονται. Είναι το ίδιο με άλλες όψεις. Βλέπουμε για παράδειγμα από την μία ρομαντικοποίηση (χαρακτηριστικών), και από την άλλη δαιμονοποίηση. Είναι το ίδιο. Και όλο αυτό προέρχεται από την συνολικότερη ψυχολογικοποίηση (βλ πώς το ορίζω στην ανάρτηση Σημειώσεις για την ψυχολογικοποίηση). Και αυτό όλο προκύπτει από την προσέγγιση με βάση τα "χαρακτηριστικά" και τις "συμπεριφορές", που καταλήγει και στην αντίληψη του λεγόμενου "μάσκινγκ". Πρόκειται για την αλλιστική αντίληψη στο σύνολό της, και την διάσταση από την δική μας αντίληψη και εσωτερικό βίωμα. Που είναι για εμάς στρέβλωση. Και αποπροσανατολισμός από αυτό που είναι βασικό, την διαφορά λειτουργίας, την πρόσβαση για την δική μας λειτουργία.
Είναι πολλές διαφορετικές εκφάνσεις του ίδιου πράγματος. Ξεκίνησα ψάχνοντας αναρτήσεις στο blog που μιλάνε γι' αυτό και θα μπορούσαν να κατηγοριοποιηθούν μαζί σε μια ετικέτα. Έτσι φάνηκε ξεκάθαρα η σύνδεση, καταρχάς με την ρομαντικοποίηση, αλλά προέκυψαν και τα υπόλοιπα. Η συνολικότερη σύνδεση των θεμάτων που προκύπτει από την αλλιστική αντίληψη της προσωπικότητας, και οι (ableist) ψυχολογικές θεωρίες που την υποστηρίζουν, παθολογικοποιώντας και καταστέλλοντας την δική μας ύπαρξη, σε μία λογική κυριαρχίας-υπεροχής-πρόσβασης-ύπαρξης ενός νευρότυπου. Και νομίζω ένα κέντρο μου είναι η αποδόμηση των καταπιεστικών αντιλήψεων μέσω των οποίων γίνεται η επιβολή ή συντηρείται η κατάσταση.
Το παράδοξο με τα χαρακτηριστικά είναι ότι τα ίδια τα χαρακτηριστικά, από μόνα τους, συχνά θεωρούνται επιθυμητά. Εμείς όμως όχι. Συνεπώς δεν πρόκειται για χαρακτηριστικά. Τα επιθυμητά αυτά χαρακτηριστικά δεν θα αναγνωριστούν καν σε εμάς. Θα τα χαίρονται μεταξύ τους μόνο οι αλλιστικοί. Αυτό ήταν κάτι που μου έδινε μία αίσθηση "οικειοποίησης κουλτούρας", αλλό ένα θέμα που συνδέεται. Για όλα αυτά, το θέμα δεν βρίσκεται στα χαρακτηριστικά. Μπορούν να κάνουν τα ίδια πράγματα και να είναι οκ, τα έχω αναλύσει σε διάφορες άλλες αναρτήσεις που σκοπεύω να βάλω στην ετικέτα. Εμάς μας βλέπουν στρεβλά, δεν αναγνωρίζουν ποιοι είμαστε, τι κάνουμε, δεν συσχετίζονται μαζί μας, ή συσχετίζονται μέσα από στρεβλές προβολές. Το κέντρο εντοπίζεται αλλού. Στην διαφορά της λειτουργίας, στην επικοινωνία, και το κεντρικό ζήτημα είναι η πρόσβασή μας. Αυτό είναι η προτεραιότητα.
Δεν είναι καθόλου λίγα όλα τα άλλα, αλλά αυτό είναι το κέντρο και η βασική διαφοροποίηση ως συγκεκριμένο θέμα για εμάς, από το οποίο έτσι κι αλλιώς απορρέουν. Δεν έχουμε πρόσβαση σε βασικά πράγματα λόγω της Αυτιστικής λειτουργίας, και αυτό πρέπει να είναι ο βασικός συγκεκριμένος στόχος για εμάς.
Ίσως για ένα νεότερο άτομο, ή άτομο με πολύ διαφορετικές εμπειρίες από τις δικές μου, που δεν έχει αντιληφθεί το θέμα της πρόσβασης και την σημαντικότητα της διαφοράς λειτουργίας, να επικεντρώνεται σε αυτά που άμεσα βλέπει ως προβλήματα, πχ στις διαπροσωπικές σχέσεις. Εγώ πλέον μέσα από τις εμπειρίες μου, και όλη την πορεία μου, και προσπάθειες ξανά και ξανά και ξανά, έχω σταματήσει να ασχολούμαι με τις διαπροσωπικές σχέσεις (είναι το αποτέλεσμα, η επιφάνεια, δεν μπορεί να λυθεί έτσι, βλ επίσης την ανάρτηση Η αυταπάτη του να νομίζουμε ότι μπορούμε να λειτουργήσουμε εντός του neuronormativity, και η επικινδυνότητά της.), και επικεντρώνομαι στο πραγματικό πρόβλημα. Όσο πιο σύντομα το καταλάβει κανείς τόσο το καλύτερο. Και αν καταλάβουμε ότι πρέπει να δράσουμε συλλογικά γι' αυτό, μπορούμε να κάνουμε κάτι. Αλλιώς συνεχίστε τις ατομικές προσπάθειες, υπάρχει μια ελάχιστη πιθανότητα μίας μαγικής λύσης, που ούτε καν θα είναι συνάρτηση των προσπαθειών σας, ή θα περάσετε μέσα από την κόλαση για να το αντιληφθείτε.
Το ότι είμαστε εγκλωβισμένοι και εξαρτώμαστε από περιβάλλοντα και σχέσεις είναι πρωταρχική αιτία, όπως γράφω και στην προηγούμενη ανάρτηση Οι στρεβλώσεις δεν είναι μεμονωμένες περιπτώσεις που μπορούμε να αγνοούμε, όπως θα ήθελαν μερικοί. Είναι συνολικό καθρέφτισμα και θέμα επιβίωσής μας. Πώς θα έχεις επιλογές, όταν καταρχάς δεν έχεις την αυτονομία και αυτοκυριαρχία σου, όταν είσαι εξαρτημένος. Το πρόβλημα είναι ότι θα πληγωθείς συναισθηματικά επειδή κάποιος δεν ήταν αυτός που νόμιζες; Αυτό είναι το λιγότερο. Πώς θα το διαχειριστείς αυτό και άλλα, όταν το πρόβλημά σου, που δεν έχεις διαχειριστεί γιατί ίσως δεν γνωρίζεις καν, είναι τελείως διαφορετικό. Η "βιτρίνα" κανονικότητας (βλ ανάρτηση που αναφέρω παραπάνω για την αυταπάτη) θα καταρρεύσει σαν χάρτινος πύργος και τα χτυπήματα που νόμιζες ότι δεν σε επηρέαζαν θα φανούν. Όσο πιο σύντομα το αντιληφθείς, τόσο το καλύτερο.
Ας φανταστούμε ένα Αυτιστικό άτομο που είναι μαθητής λυκείου. Ας υποθέσουμε ότι αντιμετωπίζει πρόβλημα σε κάποιο μάθημα. Είναι θέμα προσβασιμότητας σε σχέση με την Αυτιστική λειτουργία, και αυτό πρακτικά μπορεί να έχει να κάνει με τον τρόπο διδασκαλίας που δεν είναι κατάλληλος, και δεν είναι απαραίτητα θέμα διδασκόντων, βρίσκεται ή ξεκινάει ήδη στις μεθόδους, στο πώς είναι δομημένη η ύλη, τα βιβλία, στο ότι όλα είναι διαμορφωμένα για μια άλλη λειτουργία στην οποία εμείς καλούμαστε να προσαρμοζόμαστε.
Ο μαθητής θέλει, και στην πραγματικότητα θα μπορούσε αν γίνονταν οι κατάλληλες προσαρμογές και υποστηριζόταν στην δική του λειτουργία, να προχωρήσει στον συγκεκριμένο τομέα που έχει ενδιαφέρον, και στην πραγματικότητα έφεση παρά το ότι αντιμετωπίζει πρόβλημα στο μάθημα. (Ναι, στα συστήματα αυτά μπορεί κάποιος να μην μπορεί να προχωρήσει και να αποκλειστεί ή απορριφθεί ακόμα και αν έχει έφεση, δεν έχει να κάνει.) Θέλει να κάνει το συγκεκριμένο πράγμα και επάγγελμα.
Ποια η ουσία εδώ και ποια η προτεραιότητα; Τι σημαίνει σεβασμός για το άτομο αυτό, τι σημαίνει όρια; Είναι τα χαρακτηριστικά; Είναι η επιτέλεση (της αλλιστικής εικόνας) και καταστολή του που θα του προσφέρει σεβασμό και αυτοσεβασμό, είναι η ίδια η ικανότητά του από μόνη της; Ή το να προχωρήσει σε αυτό που θέλει να κάνει; Αυτό θα του εξασφαλίσει και τον σεβασμό και τα όρια, η πρόσβαση. Δεν έχει πρόσβαση, δεν έχει τα βασικά.
Πόσο διαφορετικά θα είναι τα πράγματα αν μπορείς να είσαι εντάξει σε βασικά πράγματα. Όρια ξεκάθαρα, επιλογές σχέσεων, από εκεί και πέρα. Είναι όμως προτεραιότητα να είσαι εντάξει σε αυτά τα βασικά. Σε ό,τι είναι αυτό που θα καθορίσει την αυτονομία και τα όρια σε σχέση με το περιβάλλον, το οποίο είναι σεβασμός, και αυτοσεβασμός. Και αυτό δεν είναι τα χαρακτηριστικά, ούτε η επιτέλεση της εικόνας και καταστολή σου, ούτε η προσωπικότητά σου. Οι στόχοι αυτοί είναι το βασικό. Όταν δεν το έχεις αυτό, το βασικό, πώς θα διαχειριστείς τα υπόλοιπα; Τα υπόλοιπα είναι μια επιφάνεια. Και αν κάτι πάει έστω και ελάχιστα "λάθος" σε αυτήν την επιφάνεια, θα καταρρεύσει, αν δεν έχεις βρει την αρχική αιτία και το χτίζεις ανάποδα. Και αυτά τα βασικά είναι ζητήματα πρόσβασης για την Αυτιστική λειτουργία.
Αυτό είναι το πρωταρχικό, και για μένα πλέον αυτό έχει σημασία. Τα υπόλοιπα δεν έχουν σημασία, και αν έχουν, ας αντιληφθείτε την προτεραιότητα και τον βασικό στόχο. Την αιτία. Η αυταπάτη θα καταρρεύσει. Η επιτέλεση (της αλλιστικής εικόνας) δεν θα ωφελήσει, ούτε στην πρόσβαση (βλ "Μάσκινγκ", η επιτέλεση της εικόνας δεν είναι πρόσβαση.), ούτε θα κρατήσει την κατασκευή. Αντίθετα θα διαβρώνει ακόμα περισσότερο τον αυτοσεβασμό, θα προκαλεί τοξική ντροπή, θα διατηρεί τον τραυματικό πόνο που δεν θα μπορεί πια να κρύβει ή να μουδιάζει.
Ούτε τα χαρακτηριστικά θα κρίνουν κάτι, ούτε η επιτέλεση της εικόνας και καταστολή σου, ούτε και η ικανότητά σου σε κάποιον τομέα. Όλη αυτή η ψυχολογικοποίηση που τοποθετεί το κέντρο στο άτομο είναι αποπροσανατολιστική για το πού πρέπει να στοχεύσουμε. Το θέμα βρίσκεται στην διαφορά λειτουργίας και στην πρόσβαση για την Αυτιστική λειτουργία.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου