Μήπως αυτό που έγινε με την ψυχολόγο ήταν ένα wake-up call για το «μάσκινγκ» (τουλάχιστον);

Να δώσω context, γιατί δεν έχω δώσει επειδή δεν θέλω να της κάνω διαφήμιση. Μία ψυχολόγος επανεμφανίστηκε μετά από 25 χρόνια, και είπε πράγματα που ακούστηκαν εξωφρενικά για όποια πρόοδο έχει γίνει και έχει λάβει υπόψη και την εμπειρία των ίδιων των Αυτιστικών ατόμων που πλέον καταγράφεται, και οι σοβαροί άνθρωποι την λαμβάνουν υπόψη. Ήταν σαν να ήθελε να κάνει ντόρο με αυτά που είπε, γι' αυτό και δεν θέλω να της κάνω διαφήμιση. Παρόλ' αυτά, όπως λέω σε προηγούμενες αναρτήσεις για το θέμα (Ερώτηση προς Δρ. Ούτα και τους ομοίους της και ABA, RFK Jr, Δρ. Ούτα, Τραμπ: Όλη η αλήθεια εδώ.), αυτά που είπε ήταν στην βάση τους απόλυτα συνεπή με το ιατρικό μοντέλο και τις κυρίαρχες αντιλήψεις, είναι φυσική απόρροιά τους, και απλά ανέδειξαν τις αντιφάσεις που υπάρχουν στην διάγνωση (και στις αντιλήψεις). Γι' αυτό αναρωτιέμαι μήπως τελικά ήταν ένα wake-up call αυτά που είπε, για το «μάσκινγκ» τουλάχιστον, αλλά όχι μόνο; Μήπως να το δούμε και από μια τέτοια πλευρά;

Μίλησα γι' αυτό στην ανάρτηση «Μάσκινγκ»: ένα σφάλμα που γίνεται από την δική μας πλευρά, και γι' αυτό μπορεί να αλλάξει, υπάρχουν όμως περισσότερα. Ακολούθησαν στην επόμενη ανάρτηση «Μάσκινγκ» και προσωπικότητα κάποιες σκέψεις με αναφορά στην προσωπική μου εμπειρία. Αυτές τις σκέψεις προχωράω εδώ.

Πριν συνεχίσω με αυτό, να πω ότι δεν είναι μόνο το «μάσκινγκ», αν και όλα συνδέονται. Είναι και άλλα. Δεν αναδείχτηκαν και προβληματικές νοοτροπίες που δεν τις αντιμετωπίζουμε, και για τις οποίες επίσης έχω μιλήσει; Δεν ήρθαν από το πουθενά αυτά που είπε. Αντανακλούν πραγματικά προβλήματα που πρέπει να δούμε. Για παράδειγμα Ableist νοοτροπίες όπου τα ίδια τα άτομα θεωρούν ότι υπάρχει διαχωρισμός λειτουργικότητας (σε αυτό μπορεί να αποδίδουν κάποια επιτυχία τους ή μία καλή ποιότητα ζωής την οποία τους επιτρέπει μία συνθήκη που δεν τους δημιουργεί πρόβλημα), ή αντιλαμβάνονται το λεγόμενο «μάσκινγκ» (με την θεώρησή του εδώ ως «κανονικής συμπεριφοράς») ως λειτουργικότητα. Και ίσως δεν πρέπει να λέω «εσωτερικευμένο Ableism», το λέω επειδή προέρχεται από Αυτιστικά άτομα, αλλά δεν είναι ακριβώς «εσωτερικευμένος» γιατί δεν στρέφεται πάντα στον εαυτό τους με άμεσο τρόπο, είναι όμως προβολή που ξεκινάει από εκεί νομίζω σαν ψυχολογική άμυνα.

Για να μην επεκταθώ περισσότερο εδώ, έχω μιλήσει σε προηγούμενες αναρτήσεις για προβληματικές αντιλήψεις που προέρχονται από την επικράτηση των προσεγγίσεων του ιατρικού μοντέλου, και οι οποίες επηρεάζουν και εμάς. Διαβάστε την παρουσίαση του θέματος Το Πρόβλημα με τα «Επίπεδα Αυτισμού», και τις αναρτήσεις Η Ableist Κατασκευή του «Καμουφλάζ», και Η κριτική μου στοχεύει όσους εκμεταλλεύονται το θέμα, και τις νοοτροπίες εσωτερικευμένου Ableism.

Προχωρώντας τις σκέψεις μου για το «μάσκινγκ» τώρα, νομίζω ότι κάνουμε μία υπεραπλούστευση, αποδίδοντας τα πάντα σε έναν όρο, που δεν έχει ξεκάθαρο νόημα. Είναι λίγο πρόχειρο ή εύκολο - ίσως λόγω του άμεσα αναγνωρίσιμου βιώματος για πολλούς, με έναν εσωτερικό τρόπο να καταλαβαίνουμε μεταξύ μας πού αναφερόμαστε κάθε φορά με τον ίδιο όρο, δίνει όμως άλλα μηνύματα στους αλλιστικούς, και τα αποτελέσματα αυτής της ασάφειας τα βλέπουμε και σε αυτά που είπε η ψυχολόγος.

Γι' αυτό πιστεύω, επειδή δεν είμαστε μόνοι μας σε αυτήν τη συζήτηση, θα πρέπει να προσέχουμε με την χρήση αυτού του όρου.

Δεν είναι όλα «μάσκινγκ», εδώ γίνεται η υπεραπλούστευση, ή μία αναγωγή σε έναν πιο ευρύ όρο που συχνά μας καλύπτει για να επικοινωνήσουμε. Μπορεί όλα να ξεκινούν από την καταπίεση της λειτουργίας, αλλά δεν αναφέρονται όλα άμεσα σε αυτήν. Για μένα δεν υπάρχει καν νόημα να δίνεται όνομα στην καταπίεση της λειτουργίας. Τι σημαίνει καλύπτουμε τα «αυτιστικά χαρακτηριστικά», τι είναι τα «αυτιστικά χαρακτηριστικά» που καλύπτουμε; Τίθεται ένα θέμα εδώ για μένα, που μπορείτε επίσης να δείτε πιο αναλυτικά σε προηγούμενες αναρτήσεις (βλ. ετικέτα Masking is an allistic concept). 

Ξεκινάει πάντως εδώ μία παρανόηση και συμπεριφοροποίηση-ψυχολογικοποίηση της λειτουργίας. Και δεν υπάρχει λόγος για μένα να αναφέρεται ως «μάσκινγκ» ή «καμουφλάζ» η άμεση εμπειρία καταπίεσης της λειτουργίας. Η άμεση εμπειρία έχει άπειρες μορφές, τι χρησιμεύει να το πούμε «μάσκινγκ» ή «καμουφλάζ»; Ήδη σε αυτό υπάρχει η πρωταρχική βασική παρανόηση (του «αυτισμού» ως οντότητας).

Πέρα όμως από την άμεση εμπειρία καταπίεσης, υπάρχουν και άλλα που πρόχειρα τοποθετούμε σε αυτόν τον όρο και βαθαίνουν την ασάφεια. Σε αυτό το σημείο προχώρησαν οι σκέψεις μου από την προηγούμενη ανάρτηση και τις προσωπικές μου εμπειρίες στις οποίες είχε αναφορά. 

Αυτές οι εμπειρίες είχαν να κάνουν με θέματα προσωπικότητας ή ταυτότητας, που προέκυψαν για μένα, και νομίζω προκύπτουν και για πολλά Αυτιστικά άτομα, όχι για όλα όμως, έχω γνωρίσει Αυτιστικά άτομα που δεν έχουν αυτά τα συγκεκριμένα θέματα, και φαίνεται να έχουν μια πιο «σταθερή» σχέση με την ταυτότητά τους. Δεν τα αντιμετωπίζουν όλοι αυτά που αντιμετώπισα εγώ, και από όσο γνωρίζω και πολλοί άλλοι. Και ίσως για εμάς, όπως λέω παραπάνω, το «μάσκινγκ» να μεταφέρει μία αναγνώριση τέτοιων βιωμάτων.

Αυτή η κατάσταση προκύπτει μεν από την καταπίεσή μας και βρίσκεται μέσα σε ένα πλαίσιο κοινωνικής επιβίωσης, αλλά δεν αναφέρεται σε άμεσο βίωμα καταπίεσης λειτουργίας. Έχει μία μεγαλύτερη πορεία στο χρόνο ή αφορά πιο οργανωμένους μηχανισμούς που προβλέπουν την προστασία στο μέλλον. Αυτό είναι πολύ σύνθετο, μπορεί να δημιουργήσει πολύ σημαντικό θέμα, και λειτουργεί σε ένα πολύ μεγάλο βάθος χρόνου, σε μια ολόκληρη ζωή αποπροσανατολισμού και απώλειας ταυτότητας. 

Με το «μάσκινγκ», μπορεί μερικοί να αναγνωρίζουμε και αυτό το βίωμα, αλλά μειώνονται οι διαστάσεις του και οι επιπτώσεις που έχει στη ζωή μας. Δίνει το μήνυμα, ότι οκ, παίζουμε ένα θέατρο και όλα καλά. Αυτά είναι πολύ σοβαρά πράγματα, για να μειώνονται με αυτόν τον τρόπο. Και να βγαίνει μετά η κάθε ψυχολόγος να λέει ότι δεν υπάρχουμε και όλα είναι εντάξει, με κριτήριο ότι πήραμε κάπου ένα πτυχίο ή ότι επιβιώσαμε κοινωνικά. Επιβιώσαμε ναι, οριακά επιβιώσαμε, δεν ξέρει σε τι σημεία φτάσαμε και πώς επιβιώσαμε, και δεν την ενδιαφέρει. Όπως δεν ξέρει και πώς το δυναμικό μας έχει καταπιεστεί, και τι αυτό σημαίνει για εμάς, πέρα από ένα πτυχίο, ή άλλο μεμονωμένο επίτευγμα. (Γι' αυτό μίλησα στην ανάρτηση Το burnout δεν μας το προκαλεί η ίδια η εργασία. Βρισκόμαστε συνεχώς από το 100 στο 0.) Αυτά που είπε λοιπόν η ψυχολόγος δείχνουν μία πολύ μεγάλη ασέβεια προς την ανθρώπινη εμπειρία.

Μείνετε ενημερωμένοι στις σελίδες Νέα στο blog και Νέες αναρτήσεις