Υπάρχει «Μάσκινγκ»; – Σειρά αναρτήσεων
🇬🇧 English
Αυτό που αρνούνται με κάθε τρόπο είναι την διαφορά λειτουργίας.
Μία ψυχολόγος επανεμφανίστηκε μετά από 25 χρόνια, και είπε πράγματα που ακούστηκαν εξωφρενικά για όποια πρόοδο έχει γίνει και έχει λάβει υπόψη και την εμπειρία των ίδιων των Αυτιστικών ατόμων που πλέον καταγράφεται, και οι σοβαροί άνθρωποι την λαμβάνουν υπόψη. Παρόλ' αυτά, όπως λέω σε προηγούμενες αναρτήσεις για το θέμα, αυτά που είπε ήταν στην βάση τους απόλυτα συνεπή με το ιατρικό μοντέλο και τις κυρίαρχες αντιλήψεις, είναι φυσική απόρροιά τους, και απλά ανέδειξαν τις αντιφάσεις που υπάρχουν στην διάγνωση (και στις αντιλήψεις). Γι' αυτό αναρωτιέμαι μήπως τελικά ήταν ένα wake-up call αυτά που είπε, για το «μάσκινγκ» τουλάχιστον, αλλά όχι μόνο; Μήπως να το δούμε και από μια τέτοια πλευρά;
Δεν είπαν ότι δεν υπάρχει «μάσκινγκ». Είπαν ότι δεν υπάρχουμε εμείς.
Αυτά που είπε η ψυχολόγος, παρωχημένα και σε απόλυτη συνέπεια με το πλαίσιο του ιατρικού μοντέλου και τις κυρίαρχες αντιλήψεις, έρχονται σε ενίσχυση του αφηγήματος που προωθεί τον στόχο αορατότητας αντί υποστήριξης.
Παράλληλα αναδεικνύονται και οι αντιφάσεις και ελλείψεις της διάγνωσης, που όντως υπάρχουν. Μέσα στο ίδιο πλαίσιο οι αντιφάσεις αυτές δεν λύνονται, αντίθετα αποκαλύπτονται κυνικά στην πραγματική τους διάσταση. Οι αντιφάσεις υπάρχουν σε ένα πλαίσιο που αρνείται ένα απλό γεγονός, την διαφορά λειτουργίας, και αντί γι' αυτό κατασκευάζει τον «αυτισμό» ως οντότητα. Οτιδήποτε χωρίς μία αρχική αποδοχή της διαφοράς δεν μπορεί να τις λύσει.
Το θέμα του «μάσκινγκ» είναι μία διαδρομή για μένα, που διαγράφεται μέσα στο χρόνο στις αναρτήσεις του blog. Μία πρώτη συγκέντρωση των βασικών σημείων και αξόνων των προηγούμενων αναρτήσεων έγινε στην παρουσίαση του θέματος Αυτιστικό Καμουφλάζ.
Στην συνέχεια της διαδρομής διερευνώ περισσότερο τις έννοιες του «μάσκινγκ» και «καμουφλάζ», σε διάφορα επίπεδα.
1
• Στην ανάρτηση Η Ableist Κατασκευή του «Καμουφλάζ», το «καμουφλάζ» τοποθετείται σε ένα εξωτερικό επίπεδο, όχι ως εμπειρία καθεαυτή, αλλά ως μία κατασκευή, και η εργαλειοποίησή του μέσα από αφηγήσεις για αυτό. Διακρίνεται ένας στόχος εξάλειψης ή αορατότητας και μία κατεύθυνση προς την κανονικοποίηση της συμπεριφοράς αντί της υποστήριξης. Μέσα από την άρνηση της διαφοράς λειτουργίας, το «καμουφλάζ» ταυτίζεται με ένα αόρατο επίπεδο λειτουργικότητας, το οποίο αποτελεί στόχο των συμπεριφορικών προσεγγίσεων. Οι κυρίαρχες προσεγγίσεις επιδρούν στις αντιλήψεις που διαμορφώνονται κοινωνικά, στην αποδοχή του αόρατου επιπέδου και την άρνηση της διαφοράς, ακόμα και από Αυτιστικά άτομα.
• Η μη αναγνώρισή μας χρεώνεται στο «καμουφλάζ» ως δική μας πράξη αορατότητας.
• Η κατασκευή ενός αόρατου επιπέδου λειτουργικότητας, που αποτελεί και στόχο των συμπεριφορικών προσεγγίσεων. Κατεύθυνση προς την κανονικοποίηση συμπεριφοράς αντί υποστήριξης.
Αν από μόνο του το άτομο «επιτυγχάνει» το «καμουφλάζ», δεν χρειάζεται κάτι, είναι κανονικό. Ή, έχει θέματα ψυχικής υγείας, τραύμα, διαταραχές προσωπικότητας και άλλες διαγνώσεις, για τα οποία πρέπει να αναζητήσει θεραπεία ή να «διαχειριστεί» ατομικά.
Το Πρόβλημα με τα «Επίπεδα Αυτισμού» – Παρουσίαση θέματος
Έχει κατασκευαστεί ένα «επίπεδο» αορατότητας, ως «υψηλή λειτουργικότητα», το οποίο αποτελεί και στόχο, ως «θεραπεία».
Το «καμουφλάζ» πολύ βολικά χρεώνεται ως μία δική μας πράξη αορατότητας, για την οποία κάποιοι «είμαστε ικανοί». Ένα ψευδές στάτους που συντηρεί την μη πρόσβαση και την καταπίεσή μας, για το οποίο άλλοι «δεν είναι ικανοί», και πρέπει να προσπαθήσουν ή να επιτύχουν με θεραπείες μεταστροφής. Μία τεράστια βιομηχανία και σύστημα που υπόσχεται αυτό το ψευδές στάτους με πολύωρες θεραπείες μεταστροφής που οι ίδιες είναι τραυματικές και καταστροφικές και προκαλούν Διαταραχή Μετατραυματικού Στρες (PTSD), ενώ καθιστούν ευάλωτα τα άτομα (κυρίως παιδιά στα οποία απευθύνονται) σε κακοποιήσεις και στο να μην εκφράζουν την δική τους βούληση. Αυτό εκθέτει τα παιδιά σε πάρα πολλούς κινδύνους, ενώ καταστρέφει τα όρια και τον αυτοσεβασμό τους.
Η Ableist Κατασκευή του «Καμουφλάζ»
• Άρνηση της διαφοράς λειτουργίας.
• Καμουφλάζ ως επίπεδο λειτουργικότητας.
Η ψυχολόγος κυριολεκτικά ταυτίζει το «μάσκινγκ» με την αλλιστική λειτουργία. Ταυτίζει το καμουφλάζ με λειτουργικότητα ή ικανότητα. Και δεν λέει κάτι τόσο εξωφρενικό όσο ακούγεται. Παρά την πρόοδο που έχει γίνει στην ορατότητά μας, στην βάση του ιατρικού μοντέλου και της διάγνωσης βρίσκονται αυτές οι αντιλήψεις του γραμμικού φάσματος, και γι' αυτό είναι wake-up call. Βρίσκονται κυρίαρχες αντιλήψεις που και εμείς έχουμε έμμεσα αποδεχτεί (μάσκινγκ ως ικανότητα-λειτουργικότητα, άρνηση διαφοράς λειτουργίας).
Οι απόψεις της είναι ευθυγραμμισμένες με την κυρίαρχη αντίληψη ενός γραμμικού φάσματος λειτουργικότητας, και απολύτως φυσική απόρροιά της.
Αν από την αρχή υπάρχει η αντίληψη ενός γραμμικού φάσματος λειτουργικότητας, και άρνηση διαφοράς λειτουργίας, τι νέο ή περίεργο είπε εντός του πλαισίου του ιατρικού μοντέλου; Φυσικό κι επόμενο να το σκεφτεί οποιοσδήποτε αυτό.
• Πρωταρχική κατασκευή του «αυτισμού» ως συμπεριφορικής ή νοσολογικής οντότητας.
Ένας άτυπος διαχωρισμός λειτουργικότητας γίνεται στην βάση της «συμπεριφοράς», με ένα επίπεδο παθολογικοποιημένου «αυτισμού», και το αόρατο επίπεδο που εκλαμβάνεται ως «τύπος προσωπικότητας». Η «συμπεριφορά» διαχωρίζεται, ενώ μπορούμε να αντιληφθούμε μία πρωταρχική κατασκευή του «αυτισμού» ως συμπεριφορικής οντότητας.
Σε αντίφαση με αυτό, διακρίνουμε τον άτυπο διαχωρισμό λειτουργικότητας στην βάση της «υψηλής νοημοσύνης», που αντανακλά το ιστορικό πλαίσιο της διάγνωσης.
Είναι πράγματι το «μάσκινγκ» η αιτία της αορατότητας των Αυτιστικών γυναικών;
2α
• Μία ακόμα διάσταση έχει να κάνει με την επικοινωνία μέσα από αυτούς τους όρους που χρησιμοποιούνται για να περιγράψουν την εμπειρία μας. Οι όροι βρίσκονται σε ένα πλαίσιο το οποίο αντανακλούν και διαμορφώνουν. Μπορούμε πάλι να διακρίνουμε τον διαχωρισμό της συμπεριφοράς και την βασική πρωταρχική παρανόηση του «αυτισμού» ως οντότητας, και μία θεώρηση «προσωπικότητας» που δεν ανταποκρίνεται ακριβώς στην δική μας εμπειρία. Βγαίνει ένα διαφορετικό νόημα που αντιστοιχεί στην εμπειρία των αλλιστικών, ενώ στην διαφορά λειτουργίας προβάλλονται συμπεριφορικά, ψυχολογικά και ηθικά χαρακτηριστικά, και έτσι παρανοείται.
Η αντίληψη που επικρατεί είναι ότι το καμουφλάζ προσδίδει κάποια μαγική πρόσβαση. Αυτό είναι το σημείο που χρειάζεται να αποσυνδεθεί. Το καμουφλάζ ή μάσκινγκ δεν συνδέεται με κάποια πρόσβαση ή επιτυχία, σαν να βρίσκεται σε μία ζυγαριά κέρδους και κόστους. Η επιτέλεση της αλλιστικής λειτουργίας είναι ένα προαπαιτούμενο για οτιδήποτε χωρίς κάποιο κέρδος, στο οποίο είμαστε εξαναγκασμένοι. Και ενώ, καταπιέζοντας την φυσική μας λειτουργία, μειώνει ή εξουδετερώνει πλήρως την απόδοσή μας και την ανάπτυξη του δυναμικού μας.
Έρχεται πραγματικά η καταπίεσή μας από το ίδιο το «καμουφλάζ»; Ή είναι ο τρόπος που προσπαθούμε να ανταποκριθούμε σε απαιτήσεις του κοινωνικού και συστημικού περιβάλλοντος που εμποδίζουν την φυσική μας ανάπτυξη και λειτουργία; Ονομάζουμε «μάσκινγκ» ή «καμουφλάζ» κάθε εμπειρία καταπίεσης που βιώνουμε συνολικά στην αλληλεπίδασή μας με τα αλλιστικά περιβάλλοντα και συστήματα.
Η πιο σημαντική καταπίεσή μου δεν ερχόταν από μέσα ως «καμουφλάζ» παρά τις ανυπολόγιστου κόστους επιπτώσεις που είχε για μένα και το περιβάλλον μου, η πιο σημαντική καταπίεσή μου παραμένει η εξωτερική συνθήκη η οποία μπλοκάρει την ανάπτυξη του δυναμικού μου και την κοινωνική μου ύπαρξη, παραμένει η πρόσβαση και κάθε εχθρικό κοινωνικό και συστημικό περιβάλλον. Δεν αλλάζουν αυτά μαγικά με το «καμουφλάζ». Δεν είναι μια ζυγαριά κόστους και κέρδους.
Όταν επικεντρωνόμαστε στο «μάσκινγκ» ασχολούμαστε με το πώς ο μηχανισμός μας προσπαθεί να ανταποκριθεί, αντί με τη συνθήκη που του προκαλεί το πρόβλημα. Ασχολούμαστε με το πώς το άτομο αντιμετωπίζει θέματα όπως η συστημική μη πρόσβαση, αποκλεισμός και εξαναγκασμός σε αυτήν την επιτέλεση. Με την ίδια την επιτέλεση αντί με τον εξαναγκασμό του σε αυτήν.
Για μας μπορεί να λειτουργεί σαν μία «αναλογία» (μάσκα), για τους αλλιστικούς όμως αναφέρεται σε διαφορετική εμπειρία, που δεν είναι πραγματικά κοινή μεταξύ μας. Έτσι δεν το κατανοούν πραγματικά. Οι μάσκες που εκείνοι καλούνται να φορέσουν και οι ρόλοι που καλούνται να επιτελέσουν στην ζωή τους αφορούν διαφορετικές εμπειρίες και δεν έχουν τις ίδιες επιπτώσεις. Δεν αφορούν μία πραγματική καταπίεση του δυναμικού τους ή την μη πρόσβασή τους. Γι' αυτό βλέπουν μόνο μία «ψυχολογική» διάσταση. Μπορεί να δυσφορούν λίγο ή πολύ, αλλά δεν εμποδίζονται. Μέχρι τη δυσφορία, κάποιοι, ούτε καν όλοι, κατανοούν. Τίποτα άλλο. Αναφερόμαστε σε μία διαφορετική επιτέλεση που δεν γνωρίζουν και δεν μπορούν να κατανοήσουν στην βάση της δικής τους εμπειρίας. Οι αναλογίες που τους προσφέρουμε δεν λειτουργούν.
Δεν μιλάμε για «κόστος». Μιλάμε για κάτι ΑΝΕΦΙΚΤΟ. Αν θεωρούν ότι κάποιοι «μπορούμε», τέλος γι' αυτούς, «μπορούμε» = «μπορούμε». ΔΕΝ ΤΟΥΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ.
Δεν μιλάμε για «κόστος». «Μπορούμε» = «μπορούμε». ΔΕΝ ΤΟΥΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ.
Υιοθετούμε αντιλήψεις και ερμηνείες που είναι «κατά προσέγγιση», δεν είναι όμως ακριβείς, και αυτό είναι ένα σημείο διάστασης και παρανόησης με τους αλλιστικούς, γιατί δεν καταλαβαίνει ο ένας τι λέει ο άλλος. Ανάγουμε στο «μάσκινγκ» με πρόχειρο τρόπο ένα συνολικό βίωμα καταπίεσης που υπάρχει σε κάθε αλληλεπίδραση με το αλλιστικό περιβάλλον. Όταν για αυτούς είναι μία γενική κατηγορία και ούτε και τους ενδιαφέρει το βίωμα το ίδιο καν. Τους ενδιαφέρει αυτό το νόημα: «κρύβουμε την προσωπικότητά μας». Τελεία. Και με αυτόν τον τρόπο θεωρούν ότι έχουμε πρόσβαση και επιτυχία (η ζυγαριά που είπα παραπάνω).
Δεν καταλαβαίνουν τι σημαίνει όλο αυτό. Δεν καταλαβαίνουν την καταπίεση του δυναμικού μας, την αγνόησή μας, τον κοινωνικό και συστημικό αποκλεισμό μας, το ότι το «καμουφλάζ» δεν έχει στην πραγματικότητα κάποιο αποτέλεσμα σε αυτά. Δεν συνδέονται. Είναι για μία πιο άμεση κατάσταση, δεν προσδίδει κάποια μαγική ιδιότητα, και δεν είναι βιώσιμο στο χρόνο.
Δεν λειτουργεί γιατί καταρχάς δεν ελέγχουμε τι μεταφέρει η «συμπεριφορά» μας. Ούτε επαγγελματίας ηθοποιός δεν μπορεί να το κάνει αυτό.
Τέλος η ταξινόμηση αυτή, ως σύστημα αντίληψης και επικοινωνίας, εμπεριέχει την βασική πρωταρχική παρανόηση του «αυτισμού» ως οντότητας, εδώ συμπεριφορικής. Η «αυτιστική συμπεριφορά» διαχωρίζεται, μπορεί να διαμορφωθεί ή να εξαλειφθεί, ενώ εμείς μπορούμε να επιτελέσουμε μία άλλη «συμπεριφορά». Και ενώ θεωρείται κοινωνική δεξιότητα που μπορούμε να μάθουμε.
Στην παραπάνω αντίληψή τους αυτό μεταφράζεται «παίζουμε ένα θέατρο και όλα καλά».
«Κρύβουμε την προσωπικότητά μας», «φοράμε μία μάσκα», με αντάλλαγμα κάποιο μαγικό όφελος πρόσβασης και επιτυχίας. Έτσι το κατανοούν, σύμφωνα με την δική τους εμπειρία, και προβάλλουν τέτοια στοιχεία σε εμάς, ενώ δεν έχει σχέση με τον τρόπο που καταπιεζόμαστε και τις απαιτήσεις στις οποίες καλούμαστε να ανταποκριθούμε. Τι περιμένουμε να καταλάβουν όταν τοποθετείται έτσι;
Ενδεικτικά αναρτήσεις:
(Τα βασικά σημεία των προηγούμενων αναρτήσεων βρίσκονται στην παρουσίαση του θέματος Αυτιστικό Καμουφλάζ.)
Πώς περιμένουμε κάτι διαφορετικό, όταν εμείς οι ίδιοι ταυτίσαμε την εμπειρία καταπίεσης με την ικανότητα και τη λειτουργικότητα. Όταν εμείς δώσαμε σε αυτήν την εμπειρία μαγικές ιδιότητες πρόσβασης. Όταν εμείς την αντιληφθήκαμε ως θέμα προσωπικότητας ή etiquette.
Ίσως το αποδεχτήκαμε για να αναγνωρίσουμε την εμπειρία καταπίεσής μας.
Για να μιλήσουμε για το τι σημαίνει και πού οδηγεί από την δική μας πλευρά η καταπίεση αυτή, μία εμπειρία καταπίεσης που μπορεί να πάρει άπειρες μορφές γιατί δεν είναι συγκεκριμένη πράξη, και αφορά κάθε αλληλεπίδραση, για να το τοποθετήσουμε σε ένα δικό μας πλαίσιο. Όχι για να αποδεχτούμε την έννοια του «μάσκινγκ» ή «καμουφλάζ» ως λειτουργικότητα και μαγική πρόσβαση, ούτε ως κρύψιμο αρνητικών ή μη ευνοϊκών στοιχείων της προσωπικότητάς μας προς κάποιο όφελος.
Λίγο predatory και ύπουλο δεν σας ακούγεται αυτό παρεμπιπτόντως; Ή καιροσκοπικό, λες και είμαστε αριβίστες που προσπαθούμε να ανέλθουμε με ανήθικο τρόπο. Δεν το κάνουμε εμείς αυτό, ή δεν σχετίζεται με αυτήν την εμπειρία - και προβάλλονται τέτοια στοιχεία σε εμάς, ηθικά-χαρακτηρολογικά-ψυχολογικά-συμπεριφορικά, είναι κομμάτι της παρανόησης.
Μπορεί να υπάρχει και μία διάσταση προσωπικότητας, αλλά αυτή είναι μία διάσταση μόνο, και όχι η πιο σημαντική κατά την δική μου εμπειρία. Έχουμε δώσει μεγαλύτερη σημασία σε αυτήν την διάσταση από ό,τι έχει. Ή είναι συμπεριφοροποίηση, ψυχολογικοποίηση και ηθικοποίηση της λειτουργίας.
Η ψυχολογική διάσταση επίσης υπάρχει, αλλά κι αυτή ακόμα δεν είναι κοινή, φτάνει σε έναν πυρήνα ύπαρξης για εμάς, που δεν φτάνει για τους αλλιστικούς.
2β
• Στον επόμενο άξονα του προβληματισμού, βρίσκεται η ίδια η εσωτερική εμπειρία. Υπάρχει μία εμπειρία την οποία τοποθετούμε στο «μάσκινγκ» μαζί με κάθε εμπειρία καταπίεσης που υπάρχει στην αλληλεπίδρασή μας με τα αλλιστικά περιβάλλοντα και συστήματα. Είναι μία επιτέλεση της αλλιστικής λειτουργίας ως εικόνας. Ή εξαναγκασμός στην επιτέλεση μίας άλλης λειτουργίας που δεν μπορούμε να επιτελέσουμε. Το βίωμα αυτό αφορά την αυτιστική λειτουργία, δεν μπορεί να το έχει κανένας αλλιστικός, και οδηγεί σε αυτιστικό burnout.
Αυτό ήταν ένα βασικό σημείο που είχε ήδη προκύψει στην πρώτη παρουσίαση του θέματος. Με το «μάσκινγκ» εννοούμε την επιτέλεση της αλλιστικής λειτουργίας ως εικόνας, και είμαστε εξαναγκασμένοι σε αυτό.
Highlights
Ο εξαναγκασμός μας στην επιτέλεση μιας άλλης λειτουργίας είναι παραβίαση των ορίων μας, την οποία κανονικοποιούν εφόσον αρνούνται την διαφορά.
Αυτό συμβαίνει, σε περίληψη Part 7: Η άρνηση της διαφοράς λειτουργίας σημαίνει παραβίαση των ορίων μας.
• Δεν μπορεί να αποτελεί κοινή εμπειρία κανενός αλλιστικού.
Όταν μιλάμε για καμουφλάζ όχι (μόνο) «χαρακτηριστικών», στοιχείων προσωπικότητας ή ταυτότητας, αλλά λειτουργίας, είναι τελείως διαφορετικό από οποιοδήποτε άλλο «κρύψιμο» στοιχείων προσωπικότητας ή ταυτότητας, και εμπεριέχει βασανισμό και τραυματισμό για μας. Την ίδια εμπειρία δεν μπορεί να την έχει κανένας αλλιστικός.
(...) Είναι κατάσταση τραυματισμού, καταστολής του νευρότυπού μας, και παραβίασής μας, που δεν πρέπει να κανονικοποιείται και ελαχιστοποιείται, δεν έχει καμία σχέση με το βίωμα των αλλιστικών, και απολύτως καμία με την υποκριτική τέχνη. Και είμαστε εξαναγκασμένοι σε αυτό για την επιβίωσή μας, άμεσα και όχι ως επιλογή προς όφελός μας. Δεν γίνεται καν συνειδητά. Έχει επιπτώσεις στην υγεία μας, στο νευρικό μας σύστημα, και οδηγεί με άμεσο τρόπο στο Αυτιστικό burnout. Το βίωμα αυτό δεν αντιστοιχεί στο βίωμα κανενός αλλιστικού.
Το Αυτιστικό καμουφλάζ είναι καμουφλάζ *λειτουργίας*, αυτό είναι βασανισμός και τραυματισμός και δεν μπορεί να αποτελεί κοινή εμπειρία κανενός αλλιστικού.
Σε αυτήν τη διάσταση του θέματος εντάσσω και το πρόβλημα να λέμε ακόμα και εμείς οι ίδιοι «όλοι κάνουν μάσκινγκ», γιατί εμείς δεν εννοούμε αυτό το «μάσκινγκ». Να αντιλαμβανόμαστε επιφανειακά μόνο το κομμάτι της «προσωπικότητας» ή σαν να τίθεται ένα θέμα «etiquette». Αναφέρομαι σε αυτό στην παραπάνω ανάρτηση (Δεν μιλάμε για «κόστος». «Μπορούμε» = «μπορούμε». ΔΕΝ ΤΟΥΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ.), και σε άλλες, ενδεικτικά σε αυτήν Η Αυτιστική λειτουργία δεν είναι θέμα «etiquette». Παραμένουμε σε μία τοποθέτηση συμπεριφοράς.
Δεν είναι ότι σαν ηθοποιοί θα παίξουμε έναν χαρακτήρα. Δεν είναι χαρακτήρες. Ποια είναι αυτή η νευροτυπική περσόνα; Και σε ό,τι αφορά την συστημική πρόσβαση, τι θα επιτύχει, και πώς;
Αποδομώντας το Καμουφλάζ / Τρία διακριτά προβληματικά σημεία του ιατρικού μοντέλου και της παρανόησης των «επιπέδων»
Οι αντιλήψεις που και εμείς οι ίδιοι συχνά φέρουμε για το «καμουφλάζ» αντικατοπτρίζουν μία θεώρηση «προσωπικότητας», ή την συμπεριφοροποίηση και ψυχολογικοποίηση της λειτουργίας. Αυτή η άρνηση της διαφοράς αντικατοπτρίζεται επίσης στην ιδέα ότι «όλοι οι άνθρωποι κάνουν μάσκινγκ».
Τι πρέπει να καταλάβουμε (και) εμείς: Περιμένουν, ή απαιτούν αυτό το «θέατρο» από εμάς, γιατί για αυτούς *δεν είναι θέατρο*. Έτσι λειτουργούν.
Δεν υπάρχει καμία σύγκριση με το ότι ο αλλιστικός θα προσέξει λίγο περισσότερο τι ρούχα θα φορέσει και τις εκφράσεις του σε μία συνέντευξη για δουλειά. Δεν είναι το ίδιο πράγμα.
Το βίωμα καταπίεσης του νευρότυπου υπάρχει σε κάθε αλληλεπίδραση, δεν έχει να κάνει με το αν είναι επίσημη ή ανεπίσημη μία κατάσταση και τι απαιτήσεις έχει, αλλά με το ότι καταρχάς οι απαιτήσεις δεν είναι καν γνωστές.
Δεν μιλάμε για «κόστος». «Μπορούμε» = «μπορούμε». ΔΕΝ ΤΟΥΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ.
• Στο «μάσκινγκ» επίσης μπορεί να τοποθετούμε θέματα που έχουν να κάνουν με πιο οργανωμένους μηχανισμούς που προβλέπουν την προστασία και κοινωνική επιβίωση, με πολύ σοβαρές επιπτώσεις, και επίδραση στην ίδια την ταυτότητα και προσωπικότητά μας. Βρισκόμαστε σε μία αποπροσανατολισμένη προσπάθεια να διαμορφώσουμε μία ταυτότητα και προσωπικότητα, που μας απομακρύνει από τον εαυτό μας.
Προσωπικά δεν θυμάμαι να κρύβομαι ποτέ. Υπήρχε επιβολή από έξω, που έφερνε ένα «καμουφλάζ» ως τραυματική αντίδραση (και όχι «αυτιστικών χαρακτηριστικών»), καταπιέζονταν με αυτόν τον τρόπο μία σειρά από αντιδράσεις (νευρολογικές και σωματικές) και συναισθήματα (κατάσταση freeze σε θεωρία τραύματος), και υπήρχαν πιο οργανωμένοι μηχανισμοί, που συμπεριλάμβαναν αντιγραφή μοτίβων συμπεριφοράς, προσπάθεια παρουσίασης μίας εικόνας του εαυτού μου, προσπάθεια διαμόρφωσης μίας «προσωπικότητας» σύμφωνα με τα διαθέσιμα εργαλεία και μοντέλα αντίληψης και ερμηνείας της εμπειρίας μου (που βέβαια δεν επαρκούσαν, ενώ έλειπε η γνώση ότι είμαι Αυτιστική, και με αποπροσανατόλισαν με πολύ σοβαρές επιπτώσεις στη ζωή μου). Να σημειώσω επίσης το dissociation, είτε άμεσο σε καταστάσεις, είτε μακροπρόθεσμο, ως συνέπεια των παραπάνω πραγμάτων.
Με το «μάσκινγκ», μπορεί μερικοί να αναγνωρίζουμε και αυτό το βίωμα, αλλά μειώνονται οι διαστάσεις του και οι επιπτώσεις που έχει στη ζωή μας. Δίνει το μήνυμα, ότι οκ, παίζουμε ένα θέατρο και όλα καλά. Αυτά είναι πολύ σοβαρά πράγματα, για να μειώνονται με αυτόν τον τρόπο. Και να βγαίνει μετά η κάθε ψυχολόγος να λέει ότι δεν υπάρχουμε και όλα είναι εντάξει, με κριτήριο ότι πήραμε κάπου ένα πτυχίο ή ότι επιβιώσαμε κοινωνικά. Επιβιώσαμε ναι, οριακά επιβιώσαμε, δεν ξέρει σε τι σημεία φτάσαμε και πώς επιβιώσαμε, και δεν την ενδιαφέρει. Όπως δεν ξέρει και πώς το δυναμικό μας έχει καταπιεστεί, και τι αυτό σημαίνει για εμάς, πέρα από ένα πτυχίο, ή άλλο μεμονωμένο επίτευγμα. (Γι' αυτό μίλησα στην ανάρτηση Το burnout δεν μας το προκαλεί η ίδια η εργασία. Βρισκόμαστε συνεχώς από το 100 στο 0.) Αυτά που είπε λοιπόν η ψυχολόγος δείχνουν μία πολύ μεγάλη ασέβεια προς την ανθρώπινη εμπειρία.
Γιατί όλα τα παραπάνω, ένα συνολικό βίωμα που ξεκινάει από την καταπίεσή μας, τα ονομάζουμε «μάσκινγκ»; Και για μένα ήταν ένα «aha moment». Σημαντικό για να αναγνωρίσω την εμπειρία μου μέσα από ένα νέο πρίσμα. Μήπως όμως είναι καιρός να προχωρήσουμε πέρα από αυτό;
• Στην πρώτη παρουσίαση, η διαδρομή έφτασε σε δύο βασικά στοιχεία για το Αυτιστικό καμουφλάζ: είναι καμουφλάζ λειτουργίας, και είναι ανταπόκριση στις απαιτήσεις του περιβάλλοντος σύμφωνα με την αντίληψή μας για το ποιες είναι αυτές.
Από εκεί και πέρα, η συνέχεια αφορούσε το πλαίσιο των κατασκευών και αφηγημάτων όπου αυτά τα στοιχεία τοποθετούνται. Το γιατί αυτά τα στοιχεία αποτελούν μία οντότητα ή μία συγκεκριμένη πράξη ως «καμουφλάζ» ή «μάσκινγκ».
Το αν χρειαζόμαστε ένα διαφορετικό πλαίσιο αντίληψης και ερμηνείας για την δική μας εμπειρία, γιατί αυτό που υπάρχει δεν μας καλύπτει.
Οι αλλιστικοί βλέπουν μία διαχωρισμένη «αυτιστική συμπεριφορά», η οποία εξαλείφεται ή τροποποποιείται, και έτσι αντιλαμβάνονται το «μάσκινγκ». Είναι αυτό κατάλληλο πλαίσιο για την δική μας εμπειρία καταπίεσης και επιτέλεσης; Και δεν είναι θέμα όρου αυτό. Μία πρώτη διαδρομή αφορούσε το αν ο όρος «καμουφλάζ» είναι προτιμότερος για να το περιγράψει. Δεν έχει τόση σημασία, είναι το ίδιο. Γιατί όμως χρειάζεται να του δίνουμε όνομα, σαν να πρόκειται για μία πράξη ή έστω ένα φαινόμενο; Αυτό είναι για μας; Δίνουμε ένα όνομα σε ολόκληρη την αλληλεπίδρασή μας με τα αλλιστικά περιβάλλοντα. Σε ολόκληρη την κοινωνική μας ύπαρξη, σαν να διαχωρίζεται από εμάς.
Μπορεί να χρειάζεται μέχρι ένα σημείο. Μέχρι το σημείο να αναγνωρίσουμε εμείς την εμπειρία μας, ή να γίνουμε ορατοί χρησιμοποιώντας ένα άλλο πλαίσιο, ως όχημα. Τι άλλο χρειαζόμαστε μετά από αυτό; Μετά απλώς μπορούν να το οικειοποιούνται ξανά με τους δικούς τους όρους μετατρέποντάς το σε όχημα για την δική μας ακύρωση, την άρνηση της διαφοράς, το αόρατο επίπεδο λειτουργικότητας στην βάση της «συμπεριφοράς». Για εμάς δεν θα έπρεπε να έχει περισσότερο νόημα. Γι' αυτό είναι wake-up call.
Με αυτό το όχημα δείξαμε ότι υπάρχουμε, χωρίς να σημαίνει ότι ήταν πραγματικά ο λόγος της μη αναγνώρισής μας. Το αποδείξαμε όμως. Αυτό αναιρούν, γι' αυτό λένε «δεν είναι επιστημονικό».
Αποδεχτήκαμε το πλαίσιο των «αυτιστικών χαρακτηριστικών». Δεν είναι όμως «χαρακτηριστικά» τα οποία κρύβουμε, μπορούμε να καταλάβουμε αυτήν τη σύμβαση που δεχτήκαμε και την βασική παρανόηση που περιέχει. Προσεγγίζει εμπειρίες που μπορούμε να αναγνωρίσουμε, αλλά δεν αντιστοιχεί πραγματικά στην δική μας εμπειρία.
Από την σειρά αναρτήσεων Υπάρχει «Μάσκινγκ»;
Μείνετε ενημερωμένοι στις σελίδες Νέα στο blog και Νέες αναρτήσεις
Η ειδικότητά μου δεν είναι τι κάνει ο αλγόριθμος, και η ασχολία μου δεν είναι το μάρκετινγκ του εαυτού μου στα social media. Ασχολούμαι με περιεχόμενο, όχι με μηχανισμούς διανομής. Αν πιστεύετε ότι το περιεχόμενο αξίζει, η υποστήριξη και η κοινοποίηση μπορεί να βοηθήσει αυτό το έργο να συνεχιστεί και να φτάσει σε περισσότερους.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου