Υπάρχει «Μάσκινγκ»; Ένα wake-up call.
🇬🇧 English
Πρώτα απ' όλα, αν απαντάμε στην Δρ. Ούτα και τους ομοίους της: Ναι, 100%. Γιατί αυτό που η ψυχολόγος ακυρώνει είναι το ότι είναι αυτιστική εμπειρία, αποπροσανατολίζοντας την συζήτηση και δημιουργώντας ένα θέμα ανύπαρκτο, αφού αναφερόμαστε σε εμπειρία καταγεγραμμένη με σκοπό ακριβώς την ορατότητά μας. Αυτό αναιρεί η ψυχολόγος. Λέμε «υπάρχουμε», και λένε «όχι, δεν υπάρχετε».
Το concept όμως έχει πολλά προβληματικά σημεία, τα οποία και αναδεικνύονται περισσότερο μέσα σε αυτήν την ιστορία (γι' αυτό και θα μπορούσαμε να το δούμε ως ένα wake-up call, όπως έγραψα στην προηγούμενη ανάρτηση Μήπως αυτό που έγινε με την ψυχολόγο ήταν ένα wake-up call για το «μάσκινγκ» (τουλάχιστον);)
Καταρχάς, γιατί παίρνουμε εμείς πάνω μας την δική τους ανικανότητα να μας αναγνωρίσουν; Δεν θα έπρεπε να μας αφορά καν. Και χάρη τους κάναμε που είπαμε «ναι, κρυβόμαστε γι' αυτό δεν μας βλέπετε». Γι' αυτό μήπως ο Άσπεργκερ δεν αναγνώριζε τα Αυτιστικά κορίτσια; Διαχρονικά θέλουν να είναι αόρατες (και ανύπαρκτες) οι Αυτιστικές γυναίκες, ως περισσότερο καταπιεσμένες, και όχι επειδή «κρύβονται καλύτερα».
Προσωπικά δεν θυμάμαι να κρύβομαι ποτέ. Υπήρχε επιβολή από έξω, που έφερνε ένα «καμουφλάζ» ως τραυματική αντίδραση (και όχι «αυτιστικών χαρακτηριστικών»), καταπιέζονταν με αυτόν τον τρόπο μία σειρά από αντιδράσεις (νευρολογικές και σωματικές) και συναισθήματα (κατάσταση freeze σε θεωρία τραύματος), και υπήρχαν πιο οργανωμένοι μηχανισμοί, που συμπεριλάμβαναν αντιγραφή μοτίβων συμπεριφοράς, προσπάθεια παρουσίασης μίας εικόνας του εαυτού μου, προσπάθεια διαμόρφωσης μίας «προσωπικότητας» σύμφωνα με τα διαθέσιμα εργαλεία και μοντέλα αντίληψης και ερμηνείας της εμπειρίας μου (που βέβαια δεν επαρκούσαν, ενώ έλειπε η γνώση ότι είμαι Αυτιστική, και με αποπροσανατόλισαν με πολύ σοβαρές επιπτώσεις στη ζωή μου). Να σημειώσω επίσης το dissociation, είτε άμεσο σε καταστάσεις, είτε μακροπρόθεσμο, ως συνέπεια των παραπάνω πραγμάτων.
Για αυτές τις σοβαρές επιπτώσεις κανονικά εγώ και όλοι εμείς που το έχουμε υποστεί αυτό θα έπρεπε να κυνηγάμε τους υπαίτιους. Το γεγονός της αορατότητας, το ότι δεν γνωρίζαμε, το ότι δεν υποστηριχτήκαμε. Όχι να μας το χρεώνουν και από πάνω.
Γιατί όλα τα παραπάνω είναι «μάσκινγκ»; Αλλά σε αυτό το εσωτερικό κομμάτι θα έρθω αργότερα.
Τέλος η πιο σημαντική καταπίεσή μου δεν ερχόταν από μέσα ως «καμουφλάζ» παρά τις ανυπολόγιστου κόστους επιπτώσεις που είχε για μένα και το περιβάλλον μου, η πιο σημαντική καταπίεσή μου παραμένει η εξωτερική συνθήκη η οποία μπλοκάρει την ανάπτυξη του δυναμικού μου και την κοινωνική μου ύπαρξη, παραμένει η πρόσβαση και κάθε εχθρικό κοινωνικό και συστημικό περιβάλλον. Δεν αλλάζουν αυτά μαγικά με το «καμουφλάζ». Δεν είναι μια ζυγαριά κόστους και κέρδους. Δεν κερδίζουμε τίποτα. Αν κερδίζαμε κάτι, θα ήμουν η πρώτη κερδισμένη. Επαγγελματική εκπαίδευση ηθοποιού έχω. Οδηγεί η τέχνη της υποκριτικής σε burnout;
Ας δούμε όμως τα προβληματικά σημεία που υπάρχουν σε διάφορα επίπεδα ή διαστάσεις αυτού του θέματος:
1) Το εξωτερικό επίπεδο. Η «μεγάλη εικόνα». Για αυτήν τη διάσταση έχω μιλήσει στα πιο πρόσφατα κείμενα και βίντεο για το θέμα (βλ. ανάρτηση Η Ableist Κατασκευή του «Καμουφλάζ»).
• Η μη αναγνώρισή μας χρεώνεται στο «καμουφλάζ» ως δική μας πράξη αορατότητας.
• Η κατασκευή ενός αόρατου επιπέδου λειτουργικότητας, που αποτελεί και στόχο των συμπεριφορικών προσεγγίσεων. Κατεύθυνση προς την κανονικοποίηση συμπεριφοράς αντί υποστήριξης.
Έχει κατασκευαστεί ένα «επίπεδο» αορατότητας, ως «υψηλή λειτουργικότητα», το οποίο αποτελεί και στόχο, ως «θεραπεία».
Το «καμουφλάζ» πολύ βολικά χρεώνεται ως μία δική μας πράξη αορατότητας, για την οποία κάποιοι «είμαστε ικανοί». Ένα ψευδές στάτους που συντηρεί την μη πρόσβαση και την καταπίεσή μας, για το οποίο άλλοι «δεν είναι ικανοί», και πρέπει να προσπαθήσουν ή να επιτύχουν με θεραπείες μεταστροφής. Μία τεράστια βιομηχανία και σύστημα που υπόσχεται αυτό το ψευδές στάτους με πολύωρες θεραπείες μεταστροφής που οι ίδιες είναι τραυματικές και καταστροφικές και προκαλούν Διαταραχή Μετατραυματικού Στρες (PTSD), ενώ καθιστούν ευάλωτα τα άτομα (κυρίως παιδιά στα οποία απευθύνονται) σε κακοποιήσεις και στο να μην εκφράζουν την δική τους βούληση. Αυτό εκθέτει τα παιδιά σε πάρα πολλούς κινδύνους, ενώ καταστρέφει τα όρια και τον αυτοσεβασμό τους.
• Άρνηση της διαφοράς λειτουργίας.
• Καμουφλάζ ως επίπεδο λειτουργικότητας.
Η ψυχολόγος κυριολεκτικά ταυτίζει το «μάσκινγκ» με την αλλιστική λειτουργία. Ταυτίζει το καμουφλάζ με λειτουργικότητα ή ικανότητα. Και δεν λέει κάτι τόσο εξωφρενικό όσο ακούγεται. Παρά την πρόοδο που έχει γίνει στην ορατότητά μας, στην βάση του ιατρικού μοντέλου και της διάγνωσης βρίσκονται αυτές οι αντιλήψεις του γραμμικού φάσματος, και γι' αυτό είναι wake-up call. Βρίσκονται κυρίαρχες αντιλήψεις που και εμείς έχουμε έμμεσα αποδεχτεί (μάσκινγκ ως ικανότητα-λειτουργικότητα, άρνηση διαφοράς λειτουργίας).
• Πρωταρχική κατασκευή του «αυτισμού» ως συμπεριφορικής ή νοσολογικής οντότητας.
2) Αρκεί το «μάσκινγκ» ή «καμουφλάζ» για να περιγράψει την εμπειρία μας;
α) Το σύστημα αντίληψης και ταξινόμησης της εμπειρίας δεν μας καλύπτει γιατί δεν είναι δικό μας. Είναι πρόχειρο για εμάς, είναι γενικό. Όπως έγραψα παραπάνω, γιατί όλα αυτά είναι «μάσκινγκ»; Αυτό βλέπουν οι αλλιστικοί, παρόλο που και εμείς αναγνωρίζουμε την εμπειρία μας σε αυτό, γιατί όπως και άλλα πράγματα είναι μια σε έναν βαθμό «ικανοποιητική» ερμηνεία που την προσεγγίζει. Αλλά δεν αρκεί.
Αυτό συμβαίνει σε μια σειρά από πράγματα για εμάς. Υιοθετούμε αντιλήψεις και ερμηνείες που είναι «κατά προσέγγιση», δεν είναι όμως ακριβείς, και αυτό είναι ένα σημείο διάστασης και παρανόησης με τους αλλιστικούς, γιατί δεν καταλαβαίνει ο ένας τι λέει ο άλλος. Ανάγουμε στο «μάσκινγκ» με πρόχειρο τρόπο ένα συνολικό βίωμα καταπίεσης που υπάρχει σε κάθε αλληλεπίδραση με το αλλιστικό περιβάλλον. Όταν για αυτούς είναι μία γενική κατηγορία και ούτε και τους ενδιαφέρει το βίωμα το ίδιο καν. Τους ενδιαφέρει αυτό το νόημα: «κρύβουμε την προσωπικότητά μας». Τελεία. Και με αυτόν τον τρόπο θεωρούν ότι έχουμε πρόσβαση και επιτυχία (η ζυγαριά που είπα παραπάνω). (βλ. Δεν μιλάμε για «κόστος». «Μπορούμε» = «μπορούμε». ΔΕΝ ΤΟΥΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ.)
Άντε να πετύχουμε κάποια συμπονετική ψυχή εκεί έξω να μας πει «πληρώνετε ένα τίμημα στην ψυχική σας υγεία για όλο αυτό, υποφέρετε, έχετε δίκιο, είμαι μαζί σας», μέχρι εκεί. Δεν πάει παρά πέρα. Δεν καταλαβαίνουν τι σημαίνει όλο αυτό. Δεν καταλαβαίνουν την καταπίεση του δυναμικού μας, την αγνόησή μας, τον κοινωνικό και συστημικό αποκλεισμό μας, το ότι το «καμουφλάζ» δεν έχει στην πραγματικότητα κάποιο αποτέλεσμα σε αυτά. Δεν συνδέονται. Είναι για μία πιο άμεση κατάσταση, δεν προσδίδει κάποια μαγική ιδιότητα, και δεν είναι βιώσιμο στο χρόνο.
Δεν λειτουργεί γιατί καταρχάς δεν ελέγχουμε τι μεταφέρει η «συμπεριφορά» μας. Ούτε επαγγελματίας ηθοποιός δεν μπορεί να το κάνει αυτό. Με αυτήν την ιδιότητα το λέω. Έχω μιλήσει γι' αυτό σε μία σειρά από αναρτήσεις, δείτε ενδεικτικά εδώ όπου υπάρχουν οι σύνδεσμοι και για προηγούμενες: Η εσφαλμένη αντίληψη που έχουν μερικοί για το μάσκινγκ ή καμουφλάζ (το ίδιο είναι), είναι το να νομίζουν ότι ελέγχουν τι μεταφέρει η συμπεριφορά τους,
Τέλος η ταξινόμηση αυτή, ως σύστημα αντίληψης και επικοινωνίας, εμπεριέχει την βασική πρωταρχική παρανόηση του «αυτισμού» ως οντότητας, εδώ συμπεριφορικής. Η «αυτιστική συμπεριφορά» διαχωρίζεται, μπορεί να διαμορφωθεί ή να εξαλειφθεί, ενώ εμείς μπορούμε να επιτελέσουμε μία άλλη «συμπεριφορά». Και ενώ θεωρείται κοινωνική δεξιότητα που μπορούμε να μάθουμε.
Στην παραπάνω αντίληψή τους αυτό μεταφράζεται «παίζουμε ένα θέατρο και όλα καλά».
«Κρύβουμε την προσωπικότητά μας», «φοράμε μία μάσκα», με αντάλλαγμα κάποιο μαγικό όφελος πρόσβασης και επιτυχίας. Έτσι το κατανοούν, σύμφωνα με την δική τους εμπειρία, και προβάλλουν τέτοια στοιχεία σε εμάς, ενώ δεν έχει σχέση με τον τρόπο που καταπιεζόμαστε και τις απαιτήσεις στις οποίες καλούμαστε να ανταποκριθούμε. Τι περιμένουμε να καταλάβουν όταν τοποθετείται έτσι;
Ενδεικτικά αναρτήσεις:
Τα βασικά σημεία των προηγούμενων αναρτήσεων βρίσκονται στην παρουσίαση του θέματος Αυτιστικό Καμουφλάζ (βλ. παρακάτω). Αναφέρθηκα στη συνέχεια σε αυτό στο πρόσφατο κείμενο και βίντεο του Autistic Journals Project Αποδομώντας το Αυτιστικό Καμουφλάζ, το έχω κατεβάσει γιατί χρειαζόταν το ξεκαθάρισμα που κάνω εδώ, σημαντικό μέρος του όμως έχει συμπεριληφθεί στην ανάρτηση Τρία διακριτά προβληματικά σημεία του ιατρικού μοντέλου και της παρανόησης των «επιπέδων».
β) Η εσωτερική μας εμπειρία καθεαυτή.
Είναι όλα αυτά «μάσκινγκ»; Είναι πιο συγκεκριμένα «αυτιστικό καμουφλάζ»; «Μάσκινγκ» γενικά μπορεί να είναι ή θα μπορούσε να είναι ανάλογα με τον ορισμό. Βέβαια δημιουργούν ένα θέμα ανύπαρκτο όπως είπα γιατί προφανώς μιλάμε για την συγκεκριμένη δική μας εμπειρία. Υπάρχει πραγματικά μία εμπειρία που είναι δική μας μόνο. Μία εμπειρία που δεν μπορεί να βιώσει κανένας αλλιστικός. Είναι μία επιτέλεση της αλλιστικής λειτουργίας ως εικόνας. Ή εξαναγκασμός στην επιτέλεση μία άλλης λειτουργίας που δεν μπορούμε να επιτελέσουμε.
Σε αυτήν τη διάσταση του θέματος εντάσσω και το πρόβλημα να λέμε ακόμα και εμείς οι ίδιοι «όλοι κάνουν μάσκινγκ», γιατί εμείς δεν εννοούμε αυτό το «μάσκινγκ». Να αντιλαμβανόμαστε επιφανειακά μόνο το κομμάτι της «προσωπικότητας» ή σαν να τίθεται ένα θέμα «etiquette». Αναφέρομαι σε αυτό στην παραπάνω ανάρτηση (Δεν μιλάμε για «κόστος». «Μπορούμε» = «μπορούμε». ΔΕΝ ΤΟΥΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ.), και σε άλλες, ενδεικτικά σε αυτήν Η Αυτιστική λειτουργία δεν είναι θέμα «etiquette». Παραμένουμε σε μία τοποθέτηση συμπεριφοράς.
Το βίωμα αυτό αφορά την αυτιστική λειτουργία, δεν μπορεί να το έχει κανένας αλλιστικός, και οδηγεί σε αυτιστικό burnout.
Επειδή είναι μία διαδρομή για μένα, που διαγράφεται μέσα στο χρόνο στις αναρτήσεις του blog, έγινε μία πρώτη συγκέντρωση των αξόνων και βασικών σημείων εδώ Αυτιστικό καμουφλάζ - Παρουσίαση θέματος.
Προηγούμενες αναρτήσεις ενδεικτικά:
Δύο κλειδιά για την κατανόηση του Αυτιστικού καμουφλάζ.
Masking is an allistic concept (Νέα ετικέτα)
Το «μάσκινγκ», ως έννοια ξεκάθαρα αλλιστική, είναι απόρροια της ψυχολογικοποίησης.
«Μάσκινγκ», η επιτέλεση της εικόνας δεν είναι πρόσβαση.
(Και πολλές άλλες στην ετικέτα Masking is an allistic concept.)
Highlights
Ο εξαναγκασμός μας στην επιτέλεση μιας άλλης λειτουργίας είναι παραβίαση των ορίων μας, την οποία κανονικοποιούν εφόσον αρνούνται την διαφορά.
(Αυτό συμβαίνει, σε περίληψη Part 7: Η άρνηση της διαφοράς λειτουργίας σημαίνει παραβίαση των ορίων μας.)
• Δεν μπορεί να αποτελεί κοινή εμπειρία κανενός αλλιστικού.
Όταν μιλάμε για καμουφλάζ όχι (μόνο) «χαρακτηριστικών», στοιχείων προσωπικότητας ή ταυτότητας, αλλά λειτουργίας, είναι τελείως διαφορετικό από οποιοδήποτε άλλο «κρύψιμο» στοιχείων προσωπικότητας ή ταυτότητας, και εμπεριέχει βασανισμό και τραυματισμό για μας. Την ίδια εμπειρία δεν μπορεί να την έχει κανένας αλλιστικός.
(...) Είναι κατάσταση τραυματισμού, καταστολής του νευρότυπού μας, και παραβίασής μας, που δεν πρέπει να κανονικοποιείται και ελαχιστοποιείται, δεν έχει καμία σχέση με το βίωμα των αλλιστικών, και απολύτως καμία με την υποκριτική τέχνη. Και είμαστε εξαναγκασμένοι σε αυτό για την επιβίωσή μας, άμεσα και όχι ως επιλογή προς όφελός μας. Δεν γίνεται καν συνειδητά. Έχει επιπτώσεις στην υγεία μας, στο νευρικό μας σύστημα, και οδηγεί με άμεσο τρόπο στο Αυτιστικό burnout. Το βίωμα αυτό δεν αντιστοιχεί στο βίωμα κανενός αλλιστικού.
(Το Αυτιστικό καμουφλάζ είναι καμουφλάζ *λειτουργίας*, αυτό είναι βασανισμός και τραυματισμός και δεν μπορεί να αποτελεί κοινή εμπειρία κανενός αλλιστικού.)
Σχετικές αναρτήσεις
«Μάσκινγκ»: ένα σφάλμα που γίνεται από την δική μας πλευρά, και γι' αυτό μπορεί να αλλάξει.
ABA, RFK Jr, Δρ. Ούτα, Τραμπ: Όλη η αλήθεια εδώ.
Ερώτηση προς Δρ. Ούτα και τους ομοίους της
Διαβάστε στο blog
Το Πρόβλημα με τα «Επίπεδα Αυτισμού» – Παρουσίαση θέματος
Συνηθισμένες Παρανοήσεις για τα «Επίπεδα Αυτισμού»
Η Ableist Κατασκευή του «Καμουφλάζ»
Σειρά εκπομπών Autistic Journals Project
Μια προσωπική φωνή για την Αυτιστική εμπειρία, που προσφέρει μια διαφορετική κατανόηση μέσα από την δική μου διαδρομή. Αν νιώθεις ότι υπάρχουν ερωτήματα στην εμπειρία σου που δεν καλύπτονται, ίσως αυτός ο ανοιχτός χώρος σκέψης σου ταιριάζει. Διαθέσιμο σε ελληνικά και αγγλικά (ήχος και υπότιτλοι).
Μείνετε ενημερωμένοι στις σελίδες Νέα στο blog και Νέες αναρτήσεις
Η ειδικότητά μου δεν είναι τι κάνει ο αλγόριθμος, και η ασχολία μου δεν είναι το μάρκετινγκ του εαυτού μου στα social media. Ασχολούμαι με περιεχόμενο, όχι με μηχανισμούς διανομής. Αν πιστεύετε ότι το περιεχόμενο αξίζει, η υποστήριξη και η κοινοποίηση μπορεί να βοηθήσει αυτό το έργο να συνεχιστεί και να φτάσει σε περισσότερους.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου