Οι 6 Μύθοι του Μάσκινγκ
Συνέχεια της ανάρτησης Η Ableist Κατασκευή του «Καμουφλάζ»
Δεν είναι το ίδιο το «μάσκινγκ» ο μύθος. Στην ενημέρωση της πρώτης ανάρτησης έγραψα ότι αναφέρομαι καταρχάς στο «μάσκινγκ» ή «καμουφλάζ» ως έννοια ή πλαίσιο αντίληψης και επικοινωνίας, και σε ιδέες γύρω από αυτό. Δεν είναι «ο μύθος», αλλά «οι μύθοι».
Βρεθήκαμε να υπερασπιζόμαστε εμείς οι ίδιοι έννοιες που αποδομούμε, έγραψα στην ανάρτηση Κανένα φάσμα δεν διευρύνεται. Αυτά που είπε η Δρ. Ούτα Φριτ ήταν σαν να δημιούργησαν μία εκτροπή της συζήτησης.
Στην παραπάνω ενημέρωση σημείωσα ότι εντοπίζω τα προβληματικά σημεία στις αφηγήσεις και πλαίσια που επικρατούν, τα οποία στην πραγματικότητα αποδυναμώνουν τα μηνύματα της εσωτερικής εμπειρίας. Και ενώ βρίσκομαι σε μία τέτοια κατεύθυνση ενδυνάμωσης και αφύπνισης όσον αφορά το «μάσκινγκ», ως έννοια που εμείς μπορούμε να αποδομήσουμε, έρχεται η Δρ. Φριτ και δίνει ένα άλλο νόημα σε αυτήν την αποδόμηση, με αποτέλεσμα να βρεθούμε πέντε βήματα πίσω σε αμυντική θέση. Αντί να προχωρήσουμε σε αυτήν την αφύπνιση και ενδυνάμωση, στην οποία εγώ θεωρούσα ότι είμαστε κοντά, μπήκαμε στην συζήτηση «αν υπάρχει ή δεν υπάρχει μάσκινγκ», με όρους που θέτουν άλλοι και όχι εμείς. Σε γήπεδο στο οποίο δεν ορίζουμε εμείς το παιχνίδι. Στη συζήτηση να καλούμαστε από την αρχή να αποδείξουμε ότι υπάρχουμε. Επειδή σε κάποιους φαίνεται δεν αρέσει ότι είμαστε όντως πάνω από 3%. Θέλουν να γυρίσουμε πίσω στην ανυπαρξία γιατί αυτό τους βόλευε περισσότερο.
Μετά από αυτό το «χτύπημα» της Δρ. Φριτ, μπήκα σε μία διαδικασία μεγαλύτερης επεξεργασίας του θέματος που είχα ξεκινήσει για το «μάσκινγκ» (σειρά αναρτήσεων Υπάρχει Μάσκινγκ;, και αναρτήσεις Μάσκινγκ και «Αυτισμός» – Μία Αφήγηση;, Το Μάσκινγκ και η Αφήγηση του Αυτισμού).
Έχοντας επεξεργαστεί το θέμα, επανέρχομαι σε αυτήν την πρώτη ανάρτηση, φωτίζοντάς την περισσότερο.
Ποια είναι η Ableist κατασκευή του «καμουφλάζ», και ποιοι είναι οι μύθοι του μάσκινγκ;
Για την κατασκευή του «καμουφλάζ» έχω τοποθετηθεί αναλυτικά στις παραπάνω αναρτήσεις και στην ενημέρωση, στον πρώτο κύκλο επεξεργασίας του θέματος. Στην πρώτη ανάρτηση, το «καμουφλάζ» τοποθετείται σε ένα εξωτερικό επίπεδο, όχι ως εμπειρία καθεαυτή, αλλά ως μία κατασκευή, και η εργαλειοποίησή του μέσα από αφηγήσεις για αυτό. Διαβάστε την αναλυτική τοποθέτηση Υπάρχει «Μάσκινγκ»; – Σειρά αναρτήσεων.
Αυτό αποδομώ, όχι την ίδια την εμπειρία, την οποία προσπαθώ να ορίσω, αναζητώντας τα κατάλληλα πλαίσια αντίληψης και επικοινωνίας. Και αποδόμηση δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάτι «δεν υπάρχει», σημαίνει ανάλυση σε στοιχεία που προβάλλουμε σε αυτό, ένα ξεκαθάρισμά του, αποδόμηση κατασκευής που πρόχειρα χρησιμοποιούμε. Το γιατί αυτά τα στοιχεία αποτελούν μία οντότητα ή μία συγκεκριμένη πράξη ως «καμουφλάζ» ή «μάσκινγκ». Όχι τα ίδια τα στοιχεία, αλλά τι και πώς το συγκροτούν, πώς η εμπειρία ερμηνεύεται, από ποιους, γιατί, τι αποδεχόμαστε μέσα σε αυτήν την κατασκευή.
Ας δούμε τώρα ποιοι είναι οι 6 Μύθοι του Μάσκινγκ.
1. Ο μύθος της αορατότητας ως δικής μας πράξης (και αιτίας μη αναγνώρισης και διάγνωσης)
«Οι Αυτιστικές γυναίκες δεν αναγνωρίζονταν γιατί έκαναν μάσκινγκ», είναι κάτι που προσωπικά αμφισβητώ. Λες κι εγώ ξύπνησα ένα πρωί και είπα χμ, είμαι Αυτιστική και πρέπει να το κρύψω για να μη με διαγνώσουν, να κρύψω μάλιστα τα «αυτιστικά χαρακτηριστικά», όπως απλοϊκά τίθεται, περνώντας λάθος μηνύματα. Ποια αυτιστικά χαρακτηριστικά; Κανένα κρύψιμο αυτιστικών χαρακτηριστικών δεν υπήρξε. Δεν με κατάλαβε ποτέ κανείς, είτε κρυβόμουν είτε όχι. Πώς γίνεται αυτό; Τι υποτίθεται ότι «έκρυβα», που είτε το έκρυβα είτε όχι κανείς δεν κατέληγε στο συμπέρασμα ότι είμαι Αυτιστική;
Σε κάποια φάση της ζωής μου είχα μπει συνειδητά σε μια διαδικασία «unmasking» χωρίς να γνωρίζω τι είναι. Σε μία διαδικασία να σταματήσω να καταπιέζω τον εαυτό μου, να δείξω τον αληθινό μου εαυτό. Δεν είχα ιδέα περί Αυτιστικότητας, αλλά η έννοια του «masking και unmasking» μπορώ να πω ότι περιέγραφε πολύ καλά αυτήν τη διαδικασία, και άλλωστε γι' αυτό αποτέλεσε το μεγάλο κλικ ή aha moment για να συνδέσω τις τελείες και να συνειδητοποιήσω τελικά τι συμβαίνει. Αφορούσε πραγματικά το «unmasking» την Αυτιστικότητα ή τα λεγόμενα υποτιθέμενα «αυτιστικά χαρακτηριστικά»; Τότε, ρωτάω, γιατί κανείς δεν το κατάλαβε; Νομίζει κανείς ότι υπάρχει μία «αυτιστική συμπεριφορά», αναγνωρίσιμη κιόλας ως «αυτιστική», την οποία αποφασίζουμε ότι θα κρύψουμε ή θα εμφανίσουμε. Δεν υπάρχει αυτό το πράγμα.
Ξαφνικά δηλαδή θα κάνω «unmasking» και θα γίνει τι; Το μόνο που μπορώ να πω ότι έχει νόημα ή αλήθεια σε όλο αυτό, είναι εντελώς προσωπικές παρατηρήσεις που έγιναν κατά τη διάρκεια της καραντίνας (= ελεγχόμενη κοινωνική επαφή, μη απαίτηση φυσικής επαφής σε αλλιστικά περιβάλλοντα) για στοιχεία που εγώ η ίδια μπόρεσα να συνδέσω με την Αυτιστικότητα. Υπήρχε σε αυτό ένα νόημα για εμένα, όχι για τους άλλους. Όταν αναφερόμαστε σε μάσκινγκ, και ειδικά σε αυτό το πλαίσιο της αορατότητας των Αυτιστικών γυναικών, δεν μιλάμε για «αυτιστικά χαρακτηριστικά», δεν μιλάμε για κάτι που κάποιος θα αναγνώριζε ως Αυτιστικότητα. Αυτό που γίνεται και αυτό που συνήθως εννοούμε, αφορά ένα επίπεδο «προσωπικότητας», ή (σε έλλειψη καλύτερου όρου) «μοτίβων κοινωνικής συμπεριφοράς». Σε αυτό το επίπεδο το «masking και unmasking» δεν έχει κανένα αποτέλεσμα σε μία υποθετική αναγνώριση από το περιβάλλον ή «διάγνωση».
Επίσης μιλάμε για «Αυτιστικές γυναίκες» και ξεχνάμε ότι οι Αυτιστικές γυναίκες έχουμε υπάρξει και Αυτιστικά παιδιά, Αυτιστικά κορίτσια. Τι γινόταν τότε; Όταν ακόμα όλοι αυτοί οι μηχανισμοί κοινωνικής επιβίωσης διαμορφώνονταν; Μιλάμε για μηχανισμούς κοινωνικής επιβίωσης, που δεν έχουν πραγματική σχέση με την «ορατότητα» της Αυτιστικότητας. Γι' αυτό θεωρώ ότι το «μάσκινγκ» δεν είναι ο λόγος της αορατότητας και μη διάγνωσης των Αυτιστικών ατόμων· όχι μόνο γυναικών, απλώς συχνά αναφέρεται για να δικαιολογήσει ή εξηγήσει την έλλειψη διάγνωσης σε γυναίκες.
Κι αυτό είναι χαρακτηριστικό αυτού του μύθου: Οι γυναίκες κάνουν μάσκινγκ ή «είναι καλύτερες σε αυτό» (σημείωση: βλέπουμε και εδώ την αντίληψή του ως «ικανότητας», λες και επιτύχαμε κάτι· θα το δούμε και σε επόμενο μύθο), ενώ οι άντρες όχι. Φυσικά η κοινωνικότητα και η δυναμική καταπίεσης δημιουργούν διαφορετικές απαιτήσεις στην κοινωνική επιβίωση ανάλογα με το φύλο, από αυτό δεν προκύπτει πραγματικά κάτι για το «μάσκινγκ», είναι προχειρότητα να βγαίνει αυτό το συμπέρασμα και να το αναμασάει κανείς σε κάθε συζήτηση άστοχα. Μπορεί να έχει νόημα να τίθεται στοχευμένα και αναλυτικά σε ένα επιστημονικό context, δεν εξυπηρετεί τίποτα ως άκριτη και αόριστη αναμάσηση, εξυπηρετεί αυτόν τον κυρίαρχο μύθο, και δίνει την δυνατότητα σε κάθε Δρ. Φριτ να βγαίνει και να λέει «δεν υπάρχετε».
Δεν κρυβόμαστε. Μπροστά στα μάτια σας είμαστε και δεν μας βλέπετε, δεν μας ακούτε. Ανίκανοι να μας «διαγνώσουν» λένε ότι εμείς κρυβόμαστε. Ανίκανοι να μας «διαγνώσουν», γιατί ούτε που τους ενδιαφέρει να μας «διαγνώσουν», δεν τους ενδιέφερε ποτέ αυτό. Τους ενδιέφερε να μην υπάρχουμε. Προσωπικά τα τελευταία χρόνια ήμουν αρκετά «unmasked». Γιατί και πάλι δεν αναγνωρίστηκα από κανέναν; Ως οτιδήποτε άλλο θα με χαρακτήριζαν, παρά να αναγνωρίσουν αυτό που είμαι. Πώς το εξηγείτε; «Unmasked» και πάλι «δεν φαινόμουν»; 🤔 «Δεν φαινόμουν»; Είστε σίγουροι ότι «δεν φαινόμουν»;
Προσωπικά κριντζάρω όταν λένε «lost generation». Εδώ ήμασταν πάντα μπροστά στα μάτια σας, in plain sight.
Άρα λοιπόν το «masking» είναι;
(Highlights and Quotes, Η Ableist Κατασκευή του «Καμουφλάζ»)
Προσωπικά δεν θυμάμαι να κρύβομαι ποτέ. Υπήρχε επιβολή από έξω, που έφερνε ένα «καμουφλάζ» ως τραυματική αντίδραση (και όχι «αυτιστικών χαρακτηριστικών»), καταπιέζονταν με αυτόν τον τρόπο μία σειρά από αντιδράσεις (νευρολογικές και σωματικές) και συναισθήματα (κατάσταση freeze σε θεωρία τραύματος), και υπήρχαν πιο οργανωμένοι μηχανισμοί, που συμπεριλάμβαναν αντιγραφή μοτίβων συμπεριφοράς, προσπάθεια παρουσίασης μίας εικόνας του εαυτού μου, προσπάθεια διαμόρφωσης μίας «προσωπικότητας» σύμφωνα με τα διαθέσιμα εργαλεία και μοντέλα αντίληψης και ερμηνείας της εμπειρίας μου (που βέβαια δεν επαρκούσαν, ενώ έλειπε η γνώση ότι είμαι Αυτιστική, και με αποπροσανατόλισαν με πολύ σοβαρές επιπτώσεις στη ζωή μου). Να σημειώσω επίσης το dissociation, είτε άμεσο σε καταστάσεις, είτε μακροπρόθεσμο, ως συνέπεια των παραπάνω πραγμάτων.
Η πραγματικότητα (που μοιάζει με φαρσοκωμωδία): Αν κάνεις «unmasking» δεν θα σε πουν Αυτιστικό, θα σε πουν προβληματικό χαρακτήρα. 🤷💯
Αυτό όμως περνάει σε άλλο μύθο που θα δούμε παρακάτω, γιατί το «μάσκινγκ» περιέχει την παρερμηνεία της Αυτιστικότητας ως «συμπεριφοράς», προσωπικότητας, ψυχολογίας, ακόμα και ηθικής.
Και ήδη μπορούμε να βγάλουμε το συμπέρασμα ότι «οι μύθοι του μάσκινγκ» προκύπτουν μέσα από ένα πρίσμα αλλιστικής εξωτερικής παρατήρησης και ερμηνείας. (Γι' αυτό η ετικέτα στο blog λέγεται Masking is an allistic concept.)
2. Ο μύθος της αορατότητας ως επιπέδου λειτουργικότητας
Αυτό είναι το 100% αδύναμο σημείο του πώς τοποθετούμε το «μάσκινγκ», το οποίο προσπαθώ απεγνωσμένα με κάθε τρόπο να δείξω, και στο οποίο στηρίχτηκε όλη η επίθεση της Δρ. Φριτ. Τρωτό σημείο και λόγω εσωτερικευμένου Ableism κάποιων Αυτιστικών που είναι πολύ δύσκολο να συνειδητοποιήσουν οι ίδιοι και να αποβάλουν. Γι' αυτό μίλησα για wake-up call. Η Δρ. Ούτα Φριτ εξέθεσε με τον χειρότερο δυνατό τρόπο κάτι που δυστυχώς χωρίς να το καταλαβαίνουμε μπορεί να το λέμε και οι ίδιοι. Το έχουμε ήδη αποδεχτεί και η Ούτα Φριτ απλώς μας το έτριψε μέσα στη μούρη. Ταυτίζουμε οι ίδιοι το «μάσκινγκ» με ικανότητα και λειτουργικότητα, τι διαφορετικό είπε η Φριτ και φρίξαμε; Το έφερε μπροστά μας. Με τον χειρότερο τρόπο, αλλά το έφερε. Και πρέπει να το δούμε. Είναι το κύριο θέμα που απασχολεί τις αναρτήσεις μου, γι' αυτό δεν έχει νόημα να επεκταθώ και να επαναλαμβάνομαι. Δείτε τις αναρτήσεις που έχω αναφέρει παραπάνω, και επίσης τις αναρτήσεις Δεν μιλάμε για «κόστος». «Μπορούμε» = «μπορούμε». ΔΕΝ ΤΟΥΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ, και Η κριτική μου στοχεύει όσους εκμεταλλεύονται το θέμα, και τις νοοτροπίες εσωτερικευμένου Ableism.
Έχει κατασκευαστεί ένα «επίπεδο» αορατότητας, ως «υψηλή λειτουργικότητα», το οποίο αποτελεί και στόχο, ως «θεραπεία».
(Η Ableist Κατασκευή του «Καμουφλάζ»)
Αν από μόνο του το άτομο «επιτυγχάνει» το «καμουφλάζ», δεν χρειάζεται κάτι, είναι κανονικό. Ή, έχει θέματα ψυχικής υγείας, τραύμα, διαταραχές προσωπικότητας και άλλες διαγνώσεις, για τα οποία πρέπει να αναζητήσει θεραπεία ή να «διαχειριστεί» ατομικά.
(Τρία διακριτά προβληματικά σημεία του ιατρικού μοντέλου και της παρανόησης των «επιπέδων», Highlights and Quotes, Η Ableist Κατασκευή του «Καμουφλάζ»)
Η πραγματικότητα: Το «μάσκινγκ» ή «καμουφλάζ» δεν αποτελεί λειτουργικότητα, μειώνει ή εξουδετερώνει πλήρως την απόδοσή μας και την ανάπτυξη του δυναμικού μας, καταστέλλοντας την φυσική μας λειτουργία. (Και αυτό θα το δούμε επίσης στον επόμενο μύθο για το κέρδος και κόστος.)
Σχετικές αναρτήσεις:
Autistics who "mask" are not "high-functioning", they are supposed to not exist.
Ένα ακόμα συμπέρασμα: Οι «μύθοι του μάσκινγκ» προκύπτουν από τις κυρίαρχες αντιλήψεις του γραμμικού φάσματος λειτουργικότητας που βρίσκονται στην βάση του ιατρικού μοντέλου και της διάγνωσης, τις οποίες και εμείς έχουμε έμμεσα αποδεχτεί: Μάσκινγκ ως ικανότητα-λειτουργικότητα, και άρνηση διαφοράς λειτουργίας.
Επιγραμματικά οι υπόλοιποι μύθοι – το θέμα έχει αναλυθεί και δεν υπάρχει κάτι καινούργιο, διαβάστε περισσότερα στις αναρτήσεις που έχω αναφέρει.
3. Ο μύθος του κέρδους και κόστους
Η αντίληψη που επικρατεί είναι ότι το καμουφλάζ προσδίδει κάποια μαγική πρόσβαση. Αυτό είναι το σημείο που χρειάζεται να αποσυνδεθεί. Το καμουφλάζ ή μάσκινγκ δεν συνδέεται με κάποια πρόσβαση ή επιτυχία, σαν να βρίσκεται σε μία ζυγαριά κέρδους και κόστους. Η επιτέλεση της αλλιστικής λειτουργίας είναι ένα προαπαιτούμενο για οτιδήποτε χωρίς κάποιο κέρδος, στο οποίο είμαστε εξαναγκασμένοι. Και ενώ, καταπιέζοντας την φυσική μας λειτουργία, μειώνει ή εξουδετερώνει πλήρως την απόδοσή μας και την ανάπτυξη του δυναμικού μας.
4. Ο μύθος της «αυτιστικής συμπεριφοράς»
Η «αυτιστική συμπεριφορά» διαχωρίζεται, μπορεί να διαμορφωθεί ή να εξαλειφθεί, ενώ εμείς μπορούμε να επιτελέσουμε μία άλλη «συμπεριφορά». Και ενώ θεωρείται κοινωνική δεξιότητα που μπορούμε να μάθουμε.
(Υπάρχει «Μάσκινγκ»; Ένα wake-up call.)
Μιλάμε λες και είναι ένα θέμα «etiquette».
(Η Αυτιστική λειτουργία δεν είναι θέμα «etiquette». Παραμένουμε σε μία τοποθέτηση συμπεριφοράς.)
Δεν υπάρχει καμία σύγκριση με το ότι ο αλλιστικός θα προσέξει λίγο περισσότερο τι ρούχα θα φορέσει και τις εκφράσεις του σε μία συνέντευξη για δουλειά. Δεν είναι το ίδιο πράγμα.
Το βίωμα καταπίεσης του νευρότυπου υπάρχει σε κάθε αλληλεπίδραση, δεν έχει να κάνει με το αν είναι επίσημη ή ανεπίσημη μία κατάσταση και τι απαιτήσεις έχει, αλλά με το ότι καταρχάς οι απαιτήσεις δεν είναι καν γνωστές.
(Δεν μιλάμε για «κόστος». «Μπορούμε» = «μπορούμε». ΔΕΝ ΤΟΥΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ.)
5. Ο μύθος ότι ελέγχουμε τι μεταφέρει η συμπεριφορά μας
(Συνδέεται με τον μύθο του κέρδους και κόστους.) Ο μύθος ότι μπορούμε να κατασκευάσουμε μία «νευροτυπική» περσόνα η οποία υπερβαίνει τα εμπόδια και αποκτά πρόσβαση.
Κάτι σαν σούπερμαν; 🤔🙄 Οκ.
Ο μύθος ότι φοράμε μία μάσκα και παίζουμε ένα θέατρο. Μπορεί να βιώνουμε αυτήν την επιτέλεση της αλλιστικής εικόνας στην οποία είμαστε εξαναγκασμένοι σαν ένα «θέατρο», αλλά το μήνυμα που μεταφέρεται στους αλλιστικούς είναι διαφορετικό. Η έννοια του καμουφλάζ και μάσκινγκ μπορεί να παραπέμπει σε predatory συμπεριφορές, ύπουλη πρόθεση, υποκρισία και επιδίωξη κοινωνικής ανέλιξης με ανήθικους τρόπους. Παραπέμπει επίσης σε επιλογή συμπεριφοράς. Ο μύθος ότι έχουμε την «επιλογή» να λειτουργήσουμε ως αλλιστικοί.
6. Ο μύθος του τύπου προσωπικότητας
Μπορεί να υπάρχει και μία διάσταση προσωπικότητας, αλλά αυτή είναι μία διάσταση μόνο, και όχι η πιο σημαντική κατά την δική μου εμπειρία. Έχουμε δώσει μεγαλύτερη σημασία σε αυτήν την διάσταση από ό,τι έχει. Ή είναι συμπεριφοροποίηση, ψυχολογικοποίηση και ηθικοποίηση της λειτουργίας.
Μείνετε ενημερωμένοι στις σελίδες Νέα στο blog και Νέες αναρτήσεις
Η ειδικότητά μου δεν είναι τι κάνει ο αλγόριθμος, και η ασχολία μου δεν είναι το μάρκετινγκ του εαυτού μου στα social media. Ασχολούμαι με περιεχόμενο, όχι με μηχανισμούς διανομής. Αν πιστεύετε ότι το περιεχόμενο αξίζει, η υποστήριξη και η κοινοποίηση μπορεί να βοηθήσει αυτό το έργο να συνεχιστεί και να φτάσει σε περισσότερους.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου